Overbodige producten

Zag en hoorde vanmorgen bij WNL op zondag Sofie van de End vertellen over het nieuwe tv programma De Medicijnmannen en arbitraire middeltjes die op de markt zijn, zoals die voor de ‘persoonlijke hygiëne’ van de vrouw. Sofie zei wat ik al jaren denk: Voor het schoonhouden van je vagina volstaat water. Ik heb die middeltjes nooit vertrouwd, de fauna en flora van de vagina raakt er volgens mij van in de war of op zijn minst uit balans. Sofie heeft de moed gehad om die zeepjes en gels enz. uit te proberen op haar eigen vagina. Die werd daar niet blij van want droger. Dus waarom zou je het kopen?
Daar zorgen slimme marketing technieken voor. Sofie windt zich op over dat die zinloze producten op de markt worden gebracht. Maar vooral over dat de marketingtrucs voor vaginale producten zich richten op jonge vrouwen en in feite op de onzekerheid die jonge vrouwen vaak over hun lichaam hebben. De intieme producten suggereren dat er iets mis is met je vagina en de geur daarvan. Maar Sofie helpt je uit de droom dames: haar vagina rook minder lekker na de intieme wasbeurten dan daarvoor..

Naast mijn laptop ligt een brief van de woningcoöperatie waar ik mijn huis van huur. Of ik even mee wil werken aan een enquête van tig pagina’s. Even dacht ik nog dat het ook in mijn belang is als mijn verhuurder weet wat ik vind van allerlei zaken het wonen betreffende. Maar na het zien van en luisteren naar Sofie wist ik het weer: het lijkt of de enquête zal bijdragen aan het woongenot, maar vermoedelijk wordt de uitslag vooral gebruikt voor de zoveelste efficiency slag en het volgende telefoonsysteem waar ik eindeloos op keuzetoetsen moet klikken voor ik in een wachtrij gezet wordt… Of de gegevens komen van pas bij het kiezen welke sociale huurwoningen aan de beurt zijn om onttrokken te worden aan het sociale, dus goedkopere woningbestand en verkocht gaan worden.
Ergert u zich ook aan al die feedbackmails die je krijgt van winkels en producenten waar je online iets bij gekocht hebt? Je kunt niets meer kopen of online reserveren of na afloop komen de vragen hoe je het gevonden hebt. Wilt u a.u.b. even een paar vragen beantwoorden? Wilt u wellicht een review geven? Was het product/ concert/ diner naar uw zin? Wat vond u van de service/ geluidskwaliteit/ bediening? Enzovoort enzovoort.
Er lijkt niks mis mee, maar grote kans dat uw antwoorden en reviews vooral benut worden om de marketing nog preciezer te maken.
Facebook laat zien hoe het steeds preciezer weten van wat u leuk vindt en niet, in de praktijk voor u uitpakt; u ziet vrijwel alleen nog berichten van gelijkgestemden.
Ook nieuwsberichten en advertenties worden voor u gefilterd. Maar dit werkt ook andersom. Sofie gaf ook een paar voorbeelden over hoe er voor nieuwe producten waar niemand op zit te wachten, heel slim een markt gecreëerd wordt.

Er is bekend wat we eten, waar we iets kopen, waar we naartoe gaan enz.
Alles in ons leven wordt onderzocht, alles wat we doen wordt vastgelegd en via vragenlijstjes, feedbackmails en enquêtes wordt daar aan toegevoegd wat we er van vinden.
Ons koopgedrag wordt beinvloed door slim gebruik van grote hoeveelheden data, het inzetten van technieken van (massa)psychologie en marketing.
Het wordt tijd dat we geen enkel onderzoekslijstje meer invullen.

Verspakketten

Ben je gelukkig in je werk?
Voelt het elke dag dezelfde tijd en weg naar je werk gaan niet als een keurslijf?
Kun je met gemak rondkomen van je salaris?
Fijn voor jou!
Ben je misschien iemand die zijn stamppotje bij de stamppotspecialist haalt of je avondmaaltijd laat wokken of bezorgen? Haal jij je koffie in een kartonnen beker bij de een of andere koffiespecialist of heb je ’s ochtends tijd om je eigen koffie te zetten en wellicht zelfs in een thermoskan te doen?
Koop je een broodje bij de zaak op de hoek bij je werk of in de kantine, of stel je thuis een weloverwogen lunch in meeneemverpakking samen?
Jonge werkers van nu vinden het de normaalste zaak van de wereld om maaltijden door professionals te laten verzorgen. Daar minimaal 15 euro per dag aan uitgeven is normaal geworden als je werkt. Je hebt het immers druk zat met je geld verdienen met het werk dat je zo leuk vindt…
De jongste trend van verspakketten van speciaalbedrijven of van supermarkten waarmee je aan de hand van een bijgeleverd recept een ‘home cooked meal’ kan maken neemt een enorme vlucht, als een soort tegenwicht wellicht.
Als je zelf de inhoud van zo’n verspakket bij elkaar zou shoppen, zou het veel minder kosten, vooral als je de tijd zou hebben om naar markten te gaan of je inkopen kan baseren op aanbiedingen.
Maar de doordeweekse markten worden steeds kleiner, er lopen steeds minder mensen rond en die er lopen zijn meestal gepensioneerd, invalide of anderszins werkloos.
Op de dinsdagmarkt waar ik geregeld inkopen doe, is de uiterst goed gesorteerde groenten- en fruitspecialist vermoedelijk het volgende slachtoffer bij de marktinkrimping. Zijn uitgebreide assortiment vergt prijzen die boven het marktgemiddelde liggen. Hij kan niet stunten met (over)rijp fruit en de groenten van het seizoen. Hij heeft de normale prijs nodig om ook al die speciale groenten- en fruitsoorten die je vrijwel nergens anders kunt kopen te kunnen aanbieden.
Een andere marktkoopman komt sedert de kerst niet meer ‘tot het weer aardbeientijd is’, want hij kon in de marktrustige winterperiode niet meer op tegen de stuntprijzen van groenteman nummer drie. Dat diens spullen meestal binnen een paar dagen op moeten schijnt er niet toe te doen. Wie weinig geld heeft kookt elke dag zelf.
Maar de werkende gooit dat rijpe fruit al snel weg en als je te weinig tijd hebt om ook de meest knapperige verse groente te verwerken, ligt die er uiteindelijk slap bij. Tenzij je die gesneden en verpakte groenten uit de super koopt. Hoe krijgen ze het toch voor elkaar om zo’n slamix na een week nog als kakelvers in je koelkast te kunnen laten liggen? (welk stofje en bewerking zorgt daarvoor?) Mijn zelf gesneden sla is al na een dag niet meer om aan te zien…

Kortom: werkenden hebben tegenwoordig weinig tijd voor en/of zin in zelf koken. Steeds meer singles zeggen niet te kunnen koken en terwijl de keuken nog niet zo heel lang geleden het domein van de vrouw was, lijken steeds meer vrouwen met een relatie niet kunnen koken een blijk van emancipatie te vinden.
Ik ben nog van de generatie die een man die kon koken een teken van emancipatie vond en kan genieten van koken als zinvolle hobby.
Tijden veranderen en vrouwen die niet buitenshuis werken om voor de kinderen te zorgen worden steeds zeldzamer.
Ik, kind van de babyboomgeneratie die nu zorgt voor de vergrijzing van ons land, vraag me toch af:
Zijn al die harde werkers nou echt zo gelukkig met hun werk?
Of zijn het brave slaven van het systeem wat we met zijn allen door er aan mee te doen in stand houden?
Ga vooral stemmen 15 maart en heb daarmee een minuscuul beetje invloed op wie van de politieke elite aan de macht komt.
Maar misschien zou je ook eens na kunnen denken hoe je leven er uit zou zien als je minder hard zou werken, dan weliswaar minder geld zou verdienen, maar wel meer tijd zou hebben. Voor jezelf misschien. Of om een goede en voordelige zelf bereide maaltijd op tafel te zetten.
Bijvoorbeeld.

Groots en meeslepend

Sommige dode dichters leven vooral voort dankzij retoriek van strofen uit hun bekendste gedichten. Willem Kloos bijvoorbeeld: “Ik ben een god in het diepst van mijn gedachten”.  Uit het gedicht De grijsaard en de jongeling van Hendrik Marsman wordt nog vaak de eerste regel: “Groots en meeslepend wil ik leven!”geciteerd.  Marsman kende ik slechts uit mijn Nederlandse literatuurlessen op de middelbare school toen ik die frase in de zestiger jaren voor het eerst hoorde uit de mond van toenmalige provo en nu auteur David Douwes.

Groots en meeslepend leven…
Het krijgt ineens een andere  betekenis als ik vanochtend lees dat Trump de wapenwedloop wil hervatten. “America first!” betekent in Trumps gedachtegang dus ook de meeste kernwapens willen hebben. Het was te voorspellen.

Dit kind van rijke ouders was altijd al een aandachtsjunkie. Hij werd al op zijn 13e van school gestuurd wegens slecht gedrag. Toen hij het door zijn vader gespreide bedje vol vastgoed overnam, koos hij vooral voor vastgoedprojecten die goed in de publieke belangstelling lagen. Als vastgoedmagnaat kwam hij al snel in conflict met federale wetten en al de eerste keer dat dit gebeurde, in 1973, probeerde hij de tactiek van de omkering en beschuldigde hij de overheid ervan zijn bedrijf aan te vallen met als reden dat het een groot bedrijf was. Zijn zakelijke instincten waren minder goed dan hij wil doen voorkomen. In 1991 ging hij zelfs zakelijk failliet en ook bijna privé. De heropleving van zijn zakelijk imperium laat op allerlei momenten zien dat hij niets schuwt om in de belangstelling te komen.

Even deze samenvatting van zijn biografie om nog eens extra duidelijk te maken  dat de huidige president van de VS vooral een blaaskaak is die dankzij zijn afstamming en bijbehorende relaties zo ver is gekomen als nu en daarbij nooit gestopt is met het typerende gedrag van het verwende rijkeluisjochie.

Wanneer gaan we eindelijk erkennen dat het niet alleen een retoriek beoefenende en frasen uitkramende malloot is, maar iemand die lijdt aan grootheidswaanzin?
Het wordt tijd dat hij mondiaal erkend wordt als gevaarlijke gek. Het is te hopen dat wat er nog over is van de ooit zo geroemde Amerikaanse democratie nog werkt…

 

Dick

Nooit meer even een praatje bij de Krommerijn met die geweldige lieve, warme belangstelling tonende kleine man waarvan ik me jarenlang afvroeg of ik nou echt met de grote Dick Bruna stond te praten. Zo’n lief en eenvoudig en wijs mens. De laatste keren zat hij, de wandelstok paraat om weer op huis aan te gaan. Niet eens op het Rietveldbankje, maar gewoon een bankje in de buurt van het hondenveld. Uit respect durfde ik nimmer naast hem te gaan zitten terwijl hij me van alles vroeg over mijn hond, of we simpelweg het weer en de natuur bespraken.
We kwamen meestal uit op relativerende en filosofische gedachten. Ze getuigden altijd van zijn liefdevolle zachte wijsheid.
Voor mijn kleindochtertje van nu 10 maanden kan ik nimmer nalaten iets van Nijntje speelgoed te kopen. Ze is er nu al verzot op. En wie niet?
Als eerbetoon aan deze grote kleine man ga ik alle Nijntjeboeken voor haar proberen te kopen.
Dick Bruna, bijzondere stadgenoot, de wereld mist je nu al…

Nieuwe wildernis

En weer laait in de winter de discussie op over grote grazers in ‘de nieuwe wildernis’. Moeten er minder grazers komen of blijven er elke winter vele dieren een ‘natuurlijke’ hongerdood sterven? De vraag is of zo’n hongerdood wel zo natuurlijk is. De Oostvaardersplassen is een natuurgebied met een hek er omheen en de dieren hebben dus geen mogelijkheden om uit het natuurgebied weg te trekken. Succesrijke voortplanters hebben daardoor te maken met te grote aantallen voor de hoeveelheid beschikbaar voedsel.
Dit probleem doet zich overal in de wereld voor. De meest succesvolle diersoort mens blijft in toenemende mate leefgebieden innemen. Inmiddels is het landschap op aarde er totaal door veranderd. Dieren moeten zich aanpassen aan steeds meer en uitgestrektere stedelijke gebieden en zij die dat niet kunnen komen terecht in omheinde ‘wildernissen’, reservaten dus, waar ze als ze niet ten prooi vallen aan stropers zelfs met hun eigen soortgenoten moeten concurreren om voedsel.
De zich goden wanende mensen denken over alles wat de aarde voortbrengt te kunnen beschikken. Andere levensvormen zijn volgens de wetten der mensheid nog steeds ‘dingen’. Om vrijelijk over dieren te kunnen beschikken heeft de mens zelfs bedacht dat dieren geen gevoel hebben, dom zijn en volgens de gelovigen onder ons hebben dieren geen ziel.
Nu dit soort leugens steeds minder kunnen worden vol gehouden, al was het maar door de ontelbare dierenfilmpjes in de sociale media die laten zien hoe slim, gevoelig en sociaal dieren zijn, willen de gevoeligsten onder ons alsnog het lijden van dieren verminderen.
We voelen ons in het diepst van onze gedachten niet alleen god, maar ook schuldig over wat we door onze massale expansiedrift veroorzaken. Maar niets zo moeilijk voor de meeste mensen als toegeven dat je het fout hebt, dat je (mede) schuldig bent aan wantoestanden.
In plaats van de hand in eigen boezem steken en zorgen dat de mensheid eindelijk eens ophoudt met het groeien in aantal zodat er nog iets van ander leven vrijelijk kan bestaan op de aarde, gaan we ‘natuur beheren’ om ons geweten te sussen.

Om de Kennemerduinen staan minder hekken dan in de Flevopolder en een stijgend aantal damherten weet de weg te vinden naar Zandvoort waar ze als voedsel o.a. resten van menselijke consumptie vinden. Ik zou denken ‘leuk die herten in mijn dorp’, maar veel Zandvoorters blijken daar anders over te denken. Tuinen en openbaar groen ‘lijden’ onder de herten. Maar het gaat er vooral om dat de dieren zomaar ineens een weg kunnen oversteken en dan aangereden kunnen worden. Niet bezorgdheid over het welzijn van de herten is het probleem, maar de verkeersveiligheid: zo’n aanrijding is niet goed voor auto’s en mensen. En met een gewond, misschien zelfs bloedend hert wil je natuurlijk ook niet graag geconfronteerd worden. Dan kun je ze beter bejagen. Afschieten dus en het vlees verkopen. Mmm, hertenbiefstuk…
Gisteravond in Rtl late night verdedigde statenlid Sjaak Simonse van de SGP het initiatiefplan van SGP en VVD in de Flevopolder voor minder dieren en meer recreatie in de Oostervaarderplassen. Dat afschieten van dieren geld oplevert en het opruimen van kadavers van dieren die van de honger zijn omgekomen geld kost, zei hij er niet bij.

Voor geval u het nog niet wist:
Natuurbeheer valt al een aantal jaren onder het Ministerie van Economische Zaken..

Hekken

Heel toevallig zag ik mijn nieuwe buurman met minstens twee meter lange latten de tuin in sjouwen, kennelijk bedoeld om een schutting te bouwen tussen onze percelen. Onze tuinen zijn van het formaat balkon op de begane grond en zo’n hoge schutting zou het toch al beperkte aantal zonuren op mijn badlaken groot grasveldje tot kwartiertjes reduceren.
We hadden elkaar nog niet gesproken, dus dat kon een pittige kennismaking worden met mijn nieuwe buurman. Met mijn vriendelijkste gezicht maakte ik dat ik buiten kwam.
Ik stelde me voor, we schudden elkaar de hand en maakten een praatje over onze huizen. En ja, die gelakte latten waren bedoeld voor de schutting. En nee, het was niet de bedoeling dat hij die doormidden ging zagen. Die hoogte was volgens mijn nieuwe buurman nodig om te zorgen dat hun hond niet mijn tuin in kwam. Die hond was een behoorlijk uit de kluiten gewassen Duitse herder, die Buster bleek te heten. “Mooi beest”, zei ik welgemeend. Ik had er geen bezwaar tegen als hij mijn tuin in kwam. Maar Buster was een gevaarlijke hond volgens buurman, die latten waren echt nodig. In stilte maakte ik contact met Buster, onderwijl buurman vertellend dat ik zelf ooit een Duitse herder had gehad. Buurman keek me ongelovig aan,  daar was ik in zijn ogen kennelijk geen type voor en allengs werd Buster in zijn woorden een steeds onmogelijker hond. Terwijl we praatten bleef ik in stilte contact maken met Buster. “Kom maar hier jongen,” zei ik uiteindelijk zachtjes. Rustig haalde ik Buster aan die binnen no time volkomen tot rust bij mijn voeten ging liggen en daarmee buurmans laatste argument om de latten niet doormidden te zagen ontnam. Ik had er een vriend bij en meer dan een meter schuttinghoogte minder.
Dit voorval is vele jaren geleden, maar ik denk er vaak aan terug als ik zie hoe mensen overal hoge schuttingen en muren bouwen.
Eigenlijk zijn ze net als honden, ze zetten hun territorium af. De palen en hekwerken zijn hun geurvlaggetjes.
Wat in het klein gebeurt, gebeurt in het groot ook weer. We hebben kennelijk weinig geleerd van de voormalige Berlijnse muur. Hele woonwijken worden ommuurd om mensen het idee van veiligheid te bieden. In steden als Londen betekent dit dat het steeds moeilijker wordt om in een enigszins rechte lijn van het ene naar het andere stadsdeel te komen. Terwijl de wereld steeds overzichtelijker wordt en de globalisering blijft toenemen wordt het op steeds meer plaatsen in de wereld moeilijker en moeilijker om van het ene naar het andere land te komen. Families en geliefden worden gescheiden, alleen met pasjes en urenlange controles kun je aan de andere kant van zo’n muur of metershoog hekwerk komen.
Sedert we vanuit de ruimte daar naar kunnen kijken, beseffen we wat een klein en kwetsbaar bolletje onze planeet is. Dat was in 1968, maar de mens gaat desondanks door met zijn expansiedrift.
Tegenlicht gisteravond ging over het Antropoceen, het tijdperk van de mens.  Over zowel wetenschappelijk aantoonbare als voor een groot deel nog onbekende en complexe samenhang der ‘dingen’ waardoor we met zijn allen dienen samen te werken om het leven op onze kwetsbare moeder Aarde leefbaar te houden.
Daar passen geen muren bij.
Daar heb je wereldburgers voor nodig.
Mensen die beseffen dat we allemaal met elkaar te maken hebben, niet alleen mensen, maar al wat leeft.
Maar zolang de mens primitief zijn energie steekt in zijn territorium verdedigen, met en zonder geweld, en toe blijft geven aan zijn expansiedrift, blijft het aantal levensvormen in hoog tempo afnemen.
Dieren kunnen niet door die hekken.

Meer genieten

“Heb jij nog goede voornemens voor dit jaar?”
“Jazeker! Of eigenlijk die had ik. Want dat voornemen is al uitgekomen.”
“Wat was dat voornemen?”
“Om meer te genieten van het leven. En dat doe ik volop!
In de nieuwe auto die ik gekocht heb.”
Dit is bijna letterlijk de tekst van een gesprek in een radioreclame voor een bekend automerk.
Ook genieten is kennelijk een materiële bezigheid.

Hoe anders heb ik dat begrepen van o.a. mijn yoga- en meditatielessen. Daar spraken we over genieten als een innerlijke bezigheid.
Is de kick van rijden in een goede auto dat niet dan? Of de sensatie van de achtbaan? Oh zeker, het is fun!
Maar het is plezier dat je beleeft dankzij bezit, aan zaken die geld kosten, het heeft van alles te maken met commercie, om het over de belasting voor het milieu maar even niet te hebben. Ja en? denkt u misschien. Is die Marja zo’n milieufreak? Roomser dan de paus?
In december zag ik een tamelijk trending filmpje waarop twee amper lopende peutertjes samen het grootste plezier beleefden aan het spelen met een elastiekje; ze waren heel druk met onderzoeken wat ze er allemaal mee konden doen, zoals over een deurknop heen doen en hadden dikke pret. Het filmpje werd verspreid met de tekst: Bekijk eerst dit filmpje voor je dure kerstcadeau’s gaat kopen.
In derde wereldlanden hebben veel kinderen geen speelgoed, maar toch vermaken ze zich op straat met blikjes en ander zelfgemaakt speelgoed.
Is dat dure plastic speelgoed met batterijen echt educatiever dan een blokkendoos?
Wat ik leerde van o.a. mijn yoga en meditatiedocenten was een leven in eenvoud. Door eenvoudig te leven doe ik aan consuminderen. Ik koop slechts heel af en toe iets anders dan eerste levensbehoeften. Toch is mijn grootste probleem in mijn huis een teveel aan spullen, staan er diverse uitdagingen in mijn planning t.a.v. plekken in mijn huis, ja een hele kamer zelfs, die ik uit wil ruimen. Dat gaat langzaam bij mij, want wat ik niet meer gebruik gaat naar andere mensen die er nog wat aan hebben. Ik breng ze naar weggeeftafels en -winkels en grotere artikelen bied ik aan op gratis op te halen sites of soms voor geld op Marktplaats.
Daar beleef ik best wel een beetje plezier aan. Maar het is moeilijk kiezen waar ik het meeste plezier aan beleef: aan het weggeven of aan het feit dat ik weer met minder spullen toekan in mijn leven.

In eenvoud leven betekent dat je kunt genieten van de kleine dingen des levens. Van een glimlach, van blij zijn met iets dat je geleerd hebt, vrij zijn van zaken als jaloezie, hebzucht, kick zoeken. Tevreden zijn met dat wat je hebt, met wat is, in de zekerheid dat het universum zal voorzien in alles wat je nodig hebt.
Heb je die auto nodig? Misschien wel.
Krijg je een kick van die mooie dure auto? Geniet je ervan om in te rijden? Niks mis mee. Maar ga het alsjeblieft niet verwarren met genieten van het leven. Dat lekker autorijden je het gevoel geeft dat je leeft kan ik me ook voorstellen. Maar leven is meer dan hedonistisch genieten. Leven is meer dan (het nastreven van) genot.

Ik mag hopen dat die man uit de autoreclame toch respect heeft voor al wat leeft en een elektrische auto heeft gekocht, of op zijn minst een hybride…