Wat kunnen we doen?

Ons tuinderscomplex ligt in een buurt waar de bewoners niet hun eigen groenten verbouwen. Wij tuinders zijn in hun ogen maar een beetje vreemde snuiters.
Als er een keer een appeltje gestolen wordt, moeten we daar niet boos om worden maar gewoon een appeltje weggeven en een kwinkslag maken, vinden de buurtbewoners.
Daar zijn de meeste tuinders niet goed in. Ze worden angstig van de groepen jongeren die zich door de corona maatregelen ernstig begonnen te vervelen. Uiteindelijk maakten die buurtjeugd ons, die tuinders, ‘die anderen’ tot doelwit.
Zolang onze tuindersvereniging bestaat hebben we van tijd tot tijd last van buurtjeugd, maar het is nog nooit zo ernstig geëscaleerd als in deze tijd. We hebben als vereniging inmiddels duizenden euro’s schade aan vernielingen waarbij vooral onze hekken, sloten en heggen het doelwit zijn. Maar ook werd met een molotovcocktail een knotwilg in de fik gestoken, er zijn diefstallen en allerlei andere vormen van overlast en vernielingen en inmiddels ook aanhoudingen en arrestaties.
Kortom: het is flink geëscaleerd.
Het doet mij denken aan de zuidelijke grenzen van Europa en ik vraag me af hoe dat in godsnaam zal gaan als steeds meer mensen als klimaatvluchteling naar leefbaardere oorden willen.

Thomas van Luyn schreef een vermakelijke en nuchtere column over de nieuwe beeldenstorm die lijkt te zijn losgebarsten.
Relativerend schrijft hij: “Alle mensen hebben wat op hun kerfstok, zelfs de Gandhi’s en de Mandela’s. Dat hoort nu eenmaal bij ons menselijke ras.”
Is dat zo? vraag ik me af. Mensen leren van hun fouten, dat is waar, maar elk kind komt in de wereld zonder vooroordelen. Het zijn de opvoeders, ouders, omgeving, school, samenleving, die allerlei normen en waarden op het kind projecteren. Een kind is een al liefde, zaken als haat worden aangeleerd.

Mensen wanen zich allemaal God. En dat is niet zo gek, want we zijn allemaal onderdeel van het goddelijke leven, allemaal deel van hetzelfde ecosysteem; Moeder Aarde.
Maar we hebben geen goden nodig die ons eventjes vertellen wat we wel en niet moeten gaan doen en het laatste wat we nodig hebben is het versterken van het wij/zij denken dat door mensen als Trump juist wordt aangewakkerd.
Wat we nodig hebben is meer begrip voor elkaar, helen van aangeleerde haat enz., voelen hoe verbonden we met elkaar zijn.
We zijn niet de goden die de hele aarde moeten bestieren.
We zijn een diersoort die de aarde overheerst en al het leven op aarde bedreigt, inclusief onszelf.
Wat we nodig hebben is dat we elkaar helpen, steunen in onze heelwordingsprocessen. Zoveel mensen zijn gedurende hun leven verknipt geraakt, beschadigd, van zichzelf en de natuur vervreemd, hun pijn verhindert hen te kijken naar hoe de dingen echt zijn. Laten we elkaar accepteren zoals we zijn en helpen waarmee de ander geholpen wil worden.
Om weer in balans te komen met ons ecosysteem is die anderhalve meter samenleving helaas een stimulans van het wij/zij denken en het omgekeerde van wat we nodig hebben. Al zou je ook kunnen zeggen dat afstand houden een vorm is van voor elkaar zorgen.

Hans Benjamins van het gloednieuwe ‘sociaal intelligent collectief platform’ Wenoow zegt het zo:
“Mensen zijn gewend te denken in termen als ‘What’s in it for me?’. Maar het gaat erom: wat kan ik voor de ander betekenen?”
Het is even wennen aan Wenoow wellicht. Het vergt dat je openstaat voor de simpelheid ervan ;-).
Maar wie wil kan er zich nu gratis registreren en o.a. met mij al van gedachten wisselen over hoe we de samenleving tot een andere, mooiere, liefdevollere kunnen maken.

Ontkenners

Op mijn column van 30 mei over overbevolking kreeg ik naast instemmende reacties ook diverse reacties van mensen die vinden dat er helemaal geen sprake is van overbevolking, ruimte zat op Aarde vinden zij. Als we anders met de dingen om zouden gaan zouden er zelfs nog vele mensen bij kunnen, denken ze.
Maar hoe anders dan?
Het is de grote vraag naar producten waardoor mensen dollartekens in hun ogen krijgen en er misstanden ontstaan. Zouden zonder die dollartekentjes de bossen niet gekapt worden?
Als er geen grote vraag naar soja zou zijn, zou het Amazonewoud dan niet gekapt worden om daar soja plantages voor in de plaats te zetten?
Als er geen grote vraag naar palmolie zou zijn, zouden de bossen in Indonesië niet gekapt hoeven worden en zouden de orang oetans nog een leefgebied houden.
Als we geen kobalt nodig hadden voor onze mobieltjes hadden mensen op hun eiland kunnen blijven wonen i.p.v. daar van verjaagd zodat hun eiland afgegraven kon worden.
Als we niet massaal marmer gebruikten, zou het Griekse Naxos nog bergen hebben.
En zo kan ik nog wel een poosje doorgaan.
Alternatieven voor soja, palmolie, kobalt en marmer en al die andere natuurlijke stoffen bedenken dan?
Maar wat dan? Chemische stoffen? Maar dan is het weer vervuiling wat de klok slaat.
Circulaire producten dan?
Wellicht.
Ruimte genoeg, zeggen de overbevolking ontkenners. In Nederland nog weiland zat waar we op zouden kunnen bouwen. We hebben toch al teveel koeien…
We kunnen toch voedsel gaan verbouwen in woestijnen dankzij vernuftige watersystemen? Maar dat voedsel moet dan wel naar elders in de wereld vervoerd worden.
Zonnepanelen in de woestijnen dan?
Er ontstaan bij vernuftige systemen inmiddels traditiegetrouw monopolies met alle gevolgen van dien. Lokale bevolking profiteert er zelden of nooit van, want juist massale hoeveelheden blijven de hebzuchtigen onder ons triggeren.
Die massaliteit zorgt voor machtige industrieën waardoor we tegenwoordig meer geregeerd worden dan door democratische principes.
Groeigroeigroei, meermeermeermeer…
De vraag naar van alles en nog wat moet niet meer verder groeien. Groei is nog steeds gebaseerd op de toename van het aantal mensen. En waar de bevolkingsgroei stokt, op het aanmoedigen van consumentisme.

Hoe je het ook bekijkt, we moeten naar minder, naar krimp.
Door dat we met veel en ook nog steeds meer zijn, gaat het hele ecosysteem naar de knoppen. Het uitsterven van dieren maar ook van planten gaat in een steeds hoger tempo.
Na de milieuvervuilers en klimaat ontkenners heb je nu kennelijk de overbevolking ontkenners.
Hebben die de verhalen van de virologen die ondertussen een soort halve bn-er status hebben dan niet goed gehoord of gelezen?
Viroloog Marion Koopmans in Volkskrant van 19 juni:
“..het is allemaal onderdeel van het herstellen van ecosystemen. Want dat is wat virussen doen.”
“Neem het oceaanonderzoek van de Amerikaanse bioloog Craig Venter, die nam een heleboel emmers oceaanwater en onderzocht: wat gebeurt daar nou precies in? Daaruit bleek dat als bepaalde algen een explosieve groei doormaakten, er virussen in het geweer kwamen om die algen een infectie te bezorgen, waardoor die groei werd genivelleerd. In feite is dat wat er nu bij ons ook gebeurt. Als er steeds meer mensen en steeds meer dieren steeds dichter op elkaar komen te zitten, komt er toename van het risico op virusinfecties, wat voor een soort natuurlijk herstel van het evenwicht zorgt.’
Het virus grijpt in bij overbevolking.
‘Zo zou je het kunnen zeggen, ja.”

Er is nu een virus dat ons massaal aanvalt. Dat virus gaat niet meer weg. Sterker nog, grote kans dat het muteert en dat er een nog vervelender virus komt. Regeringen blijven inzetten op (en ons belastinggeld uitgeven aan) de ontwikkeling van een vaccin. Die keuze past geheel in het marktwerkingsdenken dat inmiddels alle sectoren van onze samenleving heeft verziekt. Want aan een vaccin valt goed geld te verdienen.
We zouden er beter aan doen om te kijken welke natuurlijke middelen ons kunnen helpen bij het versterken van ons immuunsysteem en i.p.v. grote bedrijven met ons belastinggeld overeind houden, kijken hoe de transitie naar minder en duurzamer gefinancierd kan worden.
Maar kennelijk moeten we eerst nog het e.e.a. beter communiceren met elkaar.

Kanker is een reactie

Vanmorgen vroeg belde een kennis dat de door mij voorgestelde afspraak voor vandaag niet kon plaatsvinden; hij moest naar het ziekenhuis voor een darmonderzoek.
Iets in mij reageerde onmiddellijk, ik kreeg letterlijk buikpijn.
Ik hoop van harte voor hem dat er niets aan de hand zal blijken te zijn, mijn buikpijn was zeker geen reactie op iets wat in zijn buik plaatsvindt.
Maar het korte telefoontje zorgde wel voor een hele revue die langs mijn geestesoog trok van bekenden die momenteel de strijd tegen kanker aangaan, en ook het hoofd van Marc de Hond op de voorpagina van VK-magazine van afgelopen zaterdag spookte door het mijne.
Ik ga niet eens meer tellen hoeveel mensen ik gekend heb die aan kanker zijn overleden. Kanker is inmiddels in Nederland doodsoorzaak nummer éen. Ik zeg er expliciet bij in Nederland, omdat er ook regio’s zijn waar kanker beduidend minder voorkomt. Steevast zijn dat gebieden waar geen hoge bevolkingsdichtheid is.

Ik heb er ineens mijn buik vol van. Het doet pijn.
Al die mensen die met chemo’s en bestralingen en operaties ‘geholpen’ worden, maar waarvan minimaal de schade nog jarenlang nawerkt, behandelingen die voor minder gelukkigen nauwelijks levensverlengend werken.
Gelukkig hoor je niemand meer van de orenmaffia die je het idee wilden geven dat het aan jezelf ligt. Onverwerkte emoties zouden een voedingsbodem zijn voor kanker.
Misschien speelt zoiets een rolletje. Maar laten we in godsnaam ophouden net te doen of kanker een individuele ziekte is. Kanker is het gevolg van collectieve problemen waar steeds meer individuen slachtoffer van worden.
Kanker is een reactie van je cellen op vervuiling. Onze lucht is vervuild, onze grond, ons water, ons voedsel en we worden de hele dag geconfronteerd met allerlei vormen van straling. En dan gaat het bij het continue proces van celvernieuwing in ons lichaam soms fout. Steeds vaker gaat het dan ernstig fout.
Zolang we doorgaan met vervuilen, zullen er steeds meer mensen (en dieren!) kanker krijgen.

Toen ik uiteindelijk yoga ging doen en mijn buikpijn ten volle voelde, merkte ik pas hoe boos ik ben.
Er worden miljarden gespendeerd aan een nog te vervaardigen vaccin dat als het aan de regering ligt straks verplicht wordt voor allerlei groepen mensen, maar krachtdadige maatregelen tegen de stikstofuitstoot worden niet genomen, noch tegen andere milieuvervuilende activiteiten. In de supermarkten ligt voedsel van de voedingsindustrie dat de term voeding niet meer zou mogen dragen en allerlei ‘levensmiddelen’ barsten van de suiker.
We moeten ondanks corona weer massaal gaan vliegen want dat is goed voor god economie. En dus zitten de mensen rond vliegvelden weer in de herrie en dalen de gifstoffen die de vliegtuigen uitstoten weer op ons neer.
De meeste mensen staan er niet eens bij stil.
Vanmorgen tilde mijn hond zijn poot op tegen een boom, achter een geparkeerde auto. Er zat kennelijk iemand in die auto die het net op dat moment tijd vond om zijn auto te starten, mijn plassende hond een grote wolk uitlaatgassen in zijn gezicht blazend.
Mensen denken niet na.
Wij met zijn allen denken onvoldoende na.

Covid19 is een nare ziekte die voor sommige mensen echt een hel betekent.
Maar er zijn nog veel meer erge en zelfs ergere zaken in de wereld.
Ik ben niet de enige die zo denkt. Een vriendin die ik vanmorgen vertelde over mijn buikpijn attendeerde me op de column van Saskia Noort van j.l. zaterdag.

Velen hadden de hoop dat de corona crisis voor veranderingen zou zorgen.
We moeten echter terug naar ‘normaal’, maar wel met behoud van afstand tot de medemens. Want stel je voor dat je iemand die daar behoefte aan heeft als blijk van liefde een omhelzing zou geven. Want hoe vreselijk is dat: Liefde kan helend werken.

.
.
Eerdere column uit 2015 over kanker

Duifje

8 maart schreef ik op mijn Facebook tijdlijn:

Er zit een koppeltje duiven elkaar te liefkozen op de tak van de boom precies voor de yogakamer. Daar kan geen asana tegenop.

Het liefdevolle samenzijn had kennelijk een vervolg, maar dat was mij ontgaan. Waarschijnlijk omdat ik meer naar binnen keek dan naar buiten omdat er buiten steeds meer gebeurde dat ook vroeg om naar binnen te gaan.
Vorige week meldden diverse fb-vrienden dat er vogels tegen hun raam vlogen. Het bleek vooral om jonge vogels te gaan die nog geen idee hebben van wat een glazen raam inhoudt.
Dezelfde dag nog vlogen er ook vogels tegen het raam van mijn huiskamer op de begane grond.
De volgende dag gebeurde het weer een paar keer. Het bleken duiven, een volwassen duif begeleidde een jonge duif die er echt niets van snapte en versuft in de vensterbank ging zitten.
’s Avonds had mijn hond veel belangstelling voor een klimplant die vooral aan de voet, dus bij de overgang van stoep naar muur, veel groen heeft geproduceerd en zo een prima schuilplaats kan bieden. Ik dacht aan een rat of een egel en trok mijn hond terug.
Maar de plek bleef interessant, ook overdag en toen ik de jonge duif weer in de vensterbank zag zitten, begon ik te vermoeden dat hij degene was die daar ’s nachts schuilde.
Kennelijk had hij te vroeg het nest verlaten, of misschien was hij gewond? De volwassen vogels waren nog in de buurt zag ik.
Een paar dagen later zat de jonge vogel ’s ochtends weer eens in mijn geveltuintje en zoals steeds zorgde ik er voor dat mijn hond hem met rust liet. Maar terugkomend van ons wandelingetje was er een oploopje voor het huis van de buren. Ik werd geroepen, maar of ik mijn hond dan niet meenam.
“Oh de duif,” begreep ik meteen, die nu in het geveltuintje van de buren zat en waarover zorgen werden gemaakt, o.a. vanwege de poezen in onze straat.
Of ik een doos had. Alleen een hele grote, een ander had een te kleine. Een buurvrouw zocht op haar telefoon naar Vogelopvang Utrecht en haar partner was bereid de vogel daarheen te brengen. Een overbuurvrouw schoot te hulp met een poezen reismandje en pakte kordaat de vogel en stopte hem daarin.
Vogel gered? Ik ging daar ernstig aan twijfelen toen ik een paar uurtjes later papa en mama duif heel hard klagende roepgeluiden hoorde maken. De ouders hadden dus niet zoals we dachten hun jong in de steek gelaten.
Maar de buurvrouw wiens man zo aardig was geweest de vogel naar de opvang te brengen, meldde dat de vogel pokken had en een wond op zijn vleugel.
Het menselijk ingrijpen was dus vogelleven reddend.
Hoewel…
De menselijke omgeving maakt stadsduiven gevoelig voor pokken, de ruiten op de vliegroutes van jonge vogels bezorgen hun wonden en het weinige groen in straten biedt nauwelijks bescherming.
Laten we nog meer geveltuintjes maken en groene daken.

Stiekem hoop ik dat de jonge duif als hij aangesterkt is, de weg naar ons straatje terug vindt. Naar de tak van de boom voor de yogakamer.

antieke smiley

Duimlachend typt hij

zijn telefoon is niet smart

hij wel: hahaha

Collectief bewustzijn

In mijn mailbox vanmorgen een bericht met een heerlijk positief subject:
“Collective awakening is possible”.
Het doet me denken aan ‘Worldpeace is possible’, een stichting met die naam deed niets anders dan die gedachte verspreiden op kaartjes, t-shirts, vlaggen, je kon het zo gek niet bedenken. Ik heb o.a. stapels ansichtkaarten met die tekst verstuurd, diverse t-shirts gekocht want zo’n mooie gedachte help ik graag verspreiden. Als ik het goed heb bestaat deze stichting niet meer, als ik nu zoek op ‘Worldpeace is possible’ krijg ik tal van inspirerende sites over prachtige initiatieven als eco-villages en andere milieubewuste activiteiten. Ook leuk vind ik ‘7 reasons why worldpeace is possible’. Die redenen zijn belangrijk, want zo’n vredelievende gedachte wordt door rationele mensen meteen bestreden met allerlei argumenten.
Niet ingaan op die argumenten, leerde ik in de loop der jaren.
De gedachte om de gedachte worldpeace is possible te verspreiden, kwam van een in Utrecht wonende zenmaster.
De gedachte ‘collective awarkening is possible’ blijkt afkomstig van de in (de buurt van?) Parijs woonachtige Vietnamese zenboeddhist Thich Nhat Hanh, wel bekend als de bedenker van mindfullness.
Als ik de e-mail open blijkt het volledige citaat:
“Collective awakening is our hope and the hope of our planet.
And collective awakening is possible.”

En dat was nou precies waar ik de hele week al over loop na te denken.
We gaan weer ‘terug naar normaal’, zeggen onze regeringsleiders, maar wat is dat ‘normaal’ dan?
De stichting Pandora verspreidde in de jaren ’60 van de vorige eeuw een poster met een soort spiegel erop en de tekst eronder: ‘Ooit een normaal mens gezien?”
Hadden we een normale wereld voor corona?
Die wereld was en is abnormaal.

Op mijn vorige column kreeg ik diverse reacties van mensen die beweerden dat er helemaal geen overbevolking is, dat er genoeg ruimte is op de aarde voor al die miljarden mensen. Maar al die mensen nemen zoveel ruimte in dat er voor vele andere levensvormen geen ruimte meer overblijft en er is een steeds harder gaande uitsterving gaande van planten en dieren en insecten. Dat heeft weliswaar ook relaties met ons economische systeem en hoe we uitbuiten en vervuilen, maar niet zien dat de overbevolking daar een grote rol in speelt is een vorm van beperkt bewustzijn en dat zeggen zullen die critici me ook wel weer kwalijk nemen.
Met rationeel kijken naar de problemen in onze wereld komen we kennelijk niet nader tot elkaar. Terwijl de een nog nageniet van al die mooie strakblauwe luchten, staat de ander alweer te popelen om het vliegtuig in te stappen.

Het is geen toeval dat die twee mooie gedachten komen van zen monniken. In de boeddhistische tradities word je geleerd je gedachten waar te nemen, waardoor je ook de werkelijkheid en waarheid van gedachtes gaat inzien. Met je denken schep je je eigen werkelijkheid. Met ons collectief denken scheppen we onze gezamenlijke werkelijkheid.
Als we massaal zouden denken dat wereldvrede mogelijk is, zou het al bestaan.
Als we massaal doordrongen zouden zijn van dat de diersoort mens, als onderdeel van het ecosysteem op planeet Aarde dat hele ecosysteem aan het aantasten is, zouden we met elkaar bezig zijn met alle mogelijke acties om het milieu te sparen i.p.v. werkloos toekijken hoe de longen der Aarde, zoals het Amazonewoud in hoog tempo gekapt worden.
Dan zouden we beseffen dat we onszelf aan het uitmoorden zijn en een heleboel ander leven meer.
Dan zouden we beseffen wat het betekent: ‘the sixt extinction’.
Een paar jaar terug was het gedachtegoed van ‘The Secret’ populair. Als je maar goed voor je geest haalde wat je wilt, zou je het bekomen. Maar dat was tamelijk materieel gericht. Mensen wensten zich betere banen, meer geld enz.
Zenboeddhisten houden van simpel leven. In hun eenvoud zijn ze een met de natuur.
En in hun bewustzijn is geen plaats voor het toevoegen van negatieve gedachten aan ons collectieve bewustzijn. Zenboeddhisten wensen een betere wereld, het stoppen van de al in gang gezette massale uitsterving op Aarde.
Dat begint met een mooie gedachte van hoop.

Mijn hoop is dat een ieder die dit leest gaat beseffen dat ook zijn/haar gedachten deel uitmaken van ons collectieve bewustzijn.
Als je dat beseft, volg dan deze twee adviezen van Thich Nhat Hanh op:
“Take a deep breath and give yourself a smile” (een goede ook voor alle momenten dat je je niet ok voelt)
En denk dan

Collective awakening is possible.

Onze laatste hoop?

Overbevolking

Waarom is geboortebeperking als politiek doel zo’n taboe?
Het is duidelijk dat de aarde ongeveer bezwijkt onder de almaar uitdijende diersoort mens. Nou ja, misschien niet de planeet zelf, maar zo langzamerhand wel alles wat daar op leeft. Langzamerhand is een verkeerd woord. Het gaat razendsnel en steeds sneller…
China heeft jarenlang een eenkindpolitiek gevoerd en de hele wereld foeterde daar op. Als een vrouw al een kind had en toch weer zwanger werd, moest ze dan verplicht abortus ondergaan of zo?
Ja dat druist in tegen elke vorm van zelfbeschikking over het eigen lichaam.
Abortus druist ook in tegen het geloof dat elk kind door God gegeven is. Gelovigen posten daarom bij abortusklinieken om vrouwen te overtuigen dat ze het kind niet moeten aborteren. Ook dat druist in tegen zelfbeschikking.
Al dan niet gelovige vrouwen die een abortus hebben gehad, hebben daar vrijwel altijd later in hun leven spijt van, hoe goed doordacht de redenen ook waren om het te doen.
Je kind afstaan dus, ter adoptie?
Maar je hoeft van al die programma’s die op zoek gaan naar de biologische ouders van een geadopteerd kind maar één keer een aflevering te zien om de nadelen van adoptie te beseffen.
Wat moet je dan om de geboortebeperking te stimuleren?
In Nederland is voorstellen om de kinderbijslag af te schaffen al heiligschennis.
Maar de groei van de wereldbevolking is om ontelbare redenen onverantwoord.
Het is dan ook volstrekt onverantwoord dat de economie is gebaseerd op groei; steeds meer mensen die steeds meer nuttigen en weggooien? Hoe kun je daar nou mee doorgaan? We weten toch allemaal dat het vijf voor twaalf is?
Of zijn er nog steeds mensen die denken dat het wel meevalt?
Wie niet zijn kop in het zand steekt moet kunnen zien dat het echt uit de klauwen aan het lopen is. Door de snelle opwarming van de aarde, klimaatverandering en mega milieuschade worden steeds grotere gebieden op Aarde onvruchtbaar. De paniekerige manier waarop Europa met migranten omgaat door de grenzen te sluiten voor mensen die in dit vruchtbare deel van de wereld een bestaan willen opbouwen is mensonterend. En als het er nog meer worden, wat gaan we dan doen? Als de hekken niet meer genoeg tegenhouden… gaan die egoïsten dan schieten? Dat is pas een inhumane manier om de wereldbevolking in te dammen… 😦

Als we nou eens beginnen: elke vrouw niet meer dan twee kinderen.
Vrouwen, kunnen we dat aan elkaar gaan vragen misschien?
Of gaan we wachten tot het aantal onvruchtbare vrouwen en mannen zo is toegenomen dat daardoor de wereldbevolking afneemt?
Maar zoveel tijd hebben we niet meer.
En in arme landen is het hebben van kinderen nog steeds de beste oudedagsvoorziening.
Laten we daar beginnen. Nu!
Zorg dat alle landen hun bevolking een pensioen kunnen bieden.
In plaats van te investeren in hekken en grenswachten om de migranten tegen te houden, in oorlogmachinerie, investeer in de toekomst van de mensheid en het kleine bolletje waar we op leven.
Sommige regeringsleiders hadden het over ‘oorlog tegen het virus’. Dat klinkt alsof het virus een biologisch wapen is. Misschien was het dat ook wel, of misschien is het per ongeluk uit dat laboratorium in Wuhan ontsnapt, of is het door vleermuizen overgedragen. Maar als je echt beseft hoe al het leven op Aarde met elkaar verbonden is, weet je dat de oorzaak niet uitmaakt. We zijn één ecosysteem en de diersoort die alle andere bezig is uit te roeien wordt nu aangevallen. Die diersoort op wat voor manier dan ook terugdringen in aantal, is het laatste dat Moeder Aarde, de Natuur, God, noem het zoals je wilt, kan doen om te voorkomen dat deze planeet onleefbaar wordt. Als covid19 niet helpt komt er wel een ander virus of een plaag, steeds grotere rampen of wordt het gat in de ozonlaag te groot.
Als je dat beseft, hoezo is een halt toeroepen aan de overbevolking dan een taboe?

Tuinieren

Veel mensen denken dat ze tuinieren als ze plantjes kopen bij een tuincentrum en die in hun tuin(tje) planten.
Nog afgezien van dat de meeste van die plantjes bij tuincentra nog steeds worden opgekweekt met gebruik van chemicaliën en dus zeer milieuonvriendelijk zijn, kun je dit hooguit rangschikken noemen, tuinieren is iets anders.
Bij allerlei aankopen krijg je tegenwoordig zakjes zaad cadeau. Uitstrooien is het devies en dan zou je bloemen krijgen die bijen aantrekken, goed zijn voor insecten enz.. Maar al dat inzaaien verdrukt wilde planten die goed in staat zijn om vlinders en insecten van voedsel te voorzien.

Opvallend in deze coronatijd was het langdurig uitverkocht zijn van potgrond en allerlei soorten tuinaarde. Hoezo koop je tuinaarde? Om een geveltuintje aan te leggen en het bouwzand te vervangen door aarde? Goed doel.
Maar als je al een tuin hebt, wat moet je dan met die plastic zakken met grond?
Maak in een hoekje van je tuin een composthoop, stort daar al je tuinafval en als je wilt ook nog het snijafval van je groenten en fruit. Je kan zo ingewikkeld doen als je wilt met een composthoop, maar simpelweg een hoop maken en na een half jaar of zo ruimte ernaast gebruiken om die composthoop om te leggen kan volstaan. Onder je oude bergje vind je de compost, op de nieuwe ga je gewoon doodleuk verder. Is alle compost verwerkt in je tuin, kun je bergje twee ook weer gebruiken als start op de oude plek als je wilt. De nieuwe hoop kun je na een half jaar ook weer omleggen enz..
Als je dan iets plant kun je in het plantgat verse compost strooien. Zo heeft je nieuwe aanwas lekker veel voedsel om te groeien.

Maar wat plant je dan? Hopelijk alleen dingen die je zelf hebt voor gezaaid.
Ga eens in plaats van aanplanten beginnen met zaaien.
Maak een stukje grond schoon, (leg alles wat er af komt op de composthoop) doe het zo dat een richeltje grond aan de randen overblijft. De grond uit die richeltjes gebruik je dan om de zaden te bedekken. (vuistregel: net zo’n dik laagje grond als je zaden groot zijn). Eventueel een stukje gaas erover om de zaden te beschermen tegen het wegpikken door vogels.

De echte kern van tuinieren komt aan het eind van het groeiseizoen.
Als in de nazomer en het najaar plantjes gaan afsterven, verwijder ze dan niet. Eénjarigen gaan zichzelf graag uitzaaien. Laat alles staan zoals het staat, geniet in de winter van je steeds veranderende tuin door de gedaanteverwisselingen en in het voorjaar door te kijken wat er uit zichzelf opkomt. Verwijder desgewenst dode stengels en leg die op je composthoop.
Dan, ja dan, begin je te begrijpen welke vreugde tuinieren is.
En als je dat door hebt: laat dan eens een stuk(je) van je tuin helemaal met rust, en kijk eens wat de natuur er zelf van maakt. Je zou daartoe zelfs met kale grond kunnen beginnen, de natuur weet altijd zelf wat bij die grond past.;-)
Begint een plant erg dominant te worden (woekeren), verwijder dan een gedeelte en kijk wat er voor terugkomt of zaai er desnoods iets nieuws.
Haal zaad bij een biologische kweker zoals De Bolster of vraag om het rijpe zaad van een plant die je leuk vindt bij een andere tuinder. En vooruit, een stekkie daarvan kan wellicht ook 😉

En oh ja, misschien kunnen er nog wat tegels weg uit je tuin?
Kortom, breng de natuur terug in je eigen omgeving. We zijn er immers deel van. En… we zijn er afhankelijk van.

Regels

In het natuurpark maant een andere wandelaarster me dat mijn hond aan de lijn moet.
“Mijn hond blijft op de paden en jaagt niet,” zeg ik.
Dan nog moet hij aan de lijn.
“Ik gun mijn hond zijn beweging,” zeg ik.
Maar dan moet ik maar ergens anders naar toe, vindt ze.
Dat ik helemaal nergens meer naartoe kan omdat alle wandelroutes aan de rand van de stad zijn afgezet vanwege de corona crisis is haar zeker ontgaan, ik zeg het maar niet.
Hier mag het niet vindt ze. Regels zijn regels.
“Ik vind sommige regels wel erg ver gaan,” zeg ik.
Ik krijg een kort exposé over het belang van het natuurpark.
“Ja daar ben ik mee bekend, ik kom hier al jaren minstens een keer per week en vind het een belangrijk ecologisch gebiedje”.
Volgens de mevrouw vind ik het helemaal niet belangrijk.
Ze permitteert zich dus ook nog om voor mij te gaan denken en me te betichten een leugenaar te zijn.
“Ik heb hier geen zin in,” zeg ik en loop door.
Het was door de corona crisis een beetje op de achtergrond geraakt, maar ik weet nu meteen weer wat een hekel ik zou kunnen hebben aan dit type regeltjes fuckers, ware het niet dat ze niet door hebben hoezeer ze zichzelf beperken.
Ik moet weer denken aan de werkloze ecoloog die jarenlang de scepter zwaaide in dit park en wie loslopende honden een doorn in het oog was. We spraken elkaar desondanks of misschien ook wel dankzij geregeld, ik raadpleegde hem bovendien graag vanwege zijn enorme kennis van planten.
Op een dag was hij bezig met het graven van een paddenpoel. Volgens mij een eigenaardige bezigheid in dit natuurpark dat enige verwantschap vertoont met een grienden landschap en waar het barst van de ondiepe watertjes, maar destijds waren paddenpoelen net als slangenhopen een modisch verschijnsel bij natuurbeheerders.
“Marja kom nu eens kijken,” riep hij me toe. Het bleek om een tak te gaan van enkele centimeters dik. “Moet je nou toch kijken hoe vreselijk: die tak barst van de afdrukken van honden tanden!” Hij vond het echt verschrikkelijk. Ik kon mijn lachen bijna niet onderdrukken en zei zo achteloos mogelijk dat die honden toch maar mooi zorgden voor een snellere vertering van afgewaaide takken.

Had die mevrouw trouwens niet door dat ze in haar fanatisme steeds dichterbij kwam en dreigde de corona regels te schenden? Als ik dat gezegd had, zou ze dan kwaad geworden zijn of geschrokken?
Ik zag en zie de zin wel in van de meeste corona regels, leek de afgelopen weken zelfs een beetje op die mevrouw als ik buiten liep en dingen zei als “ik zou graag afstand houden” wanneer iemand te dichtbij kwam.
Dat nu steeds meer mensen die regels aan hun laars lappen, is wel goed te begrijpen. Het wordt overal weer drukker en dan is die anderhalve meter afstand ook steeds lastiger vol te houden. Je kunt niet meer even snel de stoep af, er rijdt weer verkeer op de weg.
Straks mogen we weer in het OV, maar dan wel met mondkapje.
Als ik zonder kapje in de trein of bus zit, word ik dan beboet? Uit de bus of trein gezet, door mijn boze medereizigers wellicht die zich graag aan de regels willen houden?
Als dat vaccin er komt, wat wegens gebrek aan testtijd een gevaarlijk vaccin kan zijn, kan ik de vaccinatie dan weigeren, bijvoorbeeld door de arts aan te spreken op zijn eed van Hippocrates? Of als het geen arts is die vaccineert kan ik me nog beroepen op mijn grondrechten, mijn beschikkingsrecht over mijn eigen lichaam? Of wordt er zoveel sociale druk gecreëerd dat ik ook met mondkapje niet meer in het OV mag o.i.d.?
Ik vind regels en vooral mensen die ze willen naleven, soms echt te ver gaan.

Uit elkaar spelen

Nu de ergste dreiging van overbezette ic’s enz. voorbij is en de discussie op gang gekomen is over hoe vanuit de ‘intelligente lockdown’ de samenleving weer op te starten, beginnen mensen ook verder na te denken.
Opvallend was een artikel van Ties Dams in de Groene Amsterdammer van 2 mei j.l.. Of eigenlijk is het een essay waarmee Ties Dams (29) de Open Call van De Balie en het Amsterdams 4 en 5 Mei Comité won.
Het is een geopolitieke beschouwing waarin Dams laat zien hoe Chinese, Russische en Amerikaanse propaganda er op uit is Europa van zichzelf te laten denken dat ze in verval is, dat de Europese waarden van medemenselijkheid, open samenleving enz. in verval zijn.
Citaat: Tijdens de coronacrisis wordt duidelijk dat China er belang bij heeft dat Europa in het eigen verval gaat geloven. Xi’s grootschalige, mondiale desinformatiecampagne is er allereerst op geënt aandacht af te leiden van het feit dat de pandemie in China ontstond en de CCP tijdens het begin van de crisis in Wuhan geen enkele vorm van leiderschap toonde.

In Buitenhof van 3 mei nam Ties Dams, onderzoeker bij het China centrum van Clingendael samen met oud-ambassadeur in China Ed Kronenburg en PvdA-Europarlementariër Kati Piri deel aan een analyse over de opgelopen spanningen tussen China en de VS en de consequenties voor de wereldorde.
Er wordt nu hard geroepen om een sterker Europa.
Dat zou kunnen voorkomen dat de grootmachten ons nog verder uit elkaar spelen en uiteindelijk de Europese waarden onder de voet worden gelopen.
Kronenburg suggereert dat Europese landen die het wel met elkaar eens zijn een verbond sluiten.

Europa laat zich steeds verder uit elkaar spelen. Migratiecrises, de Brexit, een Hongarije dat de democratie tot Sint Juttemis lijkt te hebben afgeschaft enz. enz.. De Europese waarden van medemenselijkheid, tolerantie, openheid enz. staan onder druk.
In De VS geldt steeds meer het recht van de sterkste, in China de dictatuur van de staat…
Maar bestaat er wel zoiets als Europese waarden? Juist de Coronacrisis liet zien hoe ieder land zijn eigen regels, aanpak en mentaliteit heeft.
Italië werd boos omdat Nederland niet zomaar vele miljarden wil schenken aan een land dat de Europese begrotingsregels totaal aan zijn laars lapte. Politici roepen nu op tot meer solidariteit in Europa, al was het maar omdat we anders vermalen worden tussen de grootmachten. Maar het gevoelen in de lidstaten is juist dat een steeds groter deel van de bevolking meer dan genoeg heeft van het geldverslindende en weinig democratische Europa.

Tegenlicht van 3 mei had het over of de coronacrisis een kantelmoment in ons mondiale systeem zal worden? Zien we de contouren van een nieuw en meer toekomstbesteding wereldsysteem? Maar ook in die uitzending geluiden voor een sterker Europa.

Het is het oude idee van een wereld verdeeld in 3 a 4 grootmachten. Het zijn oude gedachten, gebaseerd op de huidige machtssystemen, zoals er ook meteen weer mensen roepen dat we een nieuwe koude oorlog hebben, nu tussen China en de VS.
Waar blijven de denkers met echt nieuwe ideeën? Ideeën die uitgaan van dat we allemaal éen zijn, dat we met zijn allen een heel grote klus hebben te klaren, namelijk het weer leefbaar maken van onze planeet.

Steeds meer mensen uiten het gevoel, dat ze hopen dat de coronacrisis veranderingen ten goede zal brengen, maar velen uiten tevens dat ze verwachten dat het niet lukt. Dat is ook een vorm van je uit elkaar laten spelen. Erger nog: het is met zijn allen een negatieve gedachte hebben. En gedachten scheppen werkelijkheid. Vooral de collectieve.
Let’s think global. Act local. Be positive.