Homo Ludens

In 1938 verscheen het boek Homo Ludens van Johan Huizinga. In dit cultuurwetenschappelijk werk heeft Huizinga het over het belang van spel voor het voortbrengen van cultuur. Eind zestiger jaren werd het begrip Homo Ludens nieuw leven ingeblazen door de provo’s en de kabouterbeweging met hun ludieke acties.

Ik moest er aan denken toen ik nadacht waarom we in onze samenleving tijdens de coronacrisis zo verlangend blijken te zijn naar entertainment.

Hebben we zo’n behoefte aan vermaakt worden of gaat het ons vooral om contacten hebben met anderen? De terrassen zitten nu ook bij slecht weer tamelijk vol, dankzij de mega parasols die de afgelopen jaren opgang maakten en terrasverwarming. Tegen dat laatste komen al protesten. Ik las ergens over een gemeente die de terrasverwarming als milieuonvriendelijk bestempelt en wil gaan verbieden. Daar valt iets voor te zeggen, maar mag het misschien even wachten tot het weer warmer is geworden? We vinden het klaarblijkelijk massaal heerlijk om buiten te zitten en bediend te worden met lekkere hapjes en drankjes en we zijn daar kennelijk ook nog steeds rijk genoeg voor.

Het steekt schril af bij de afschuwelijke situatie in India.

Eerder deze week was er iemand op tv die goed naar de cijfers gekeken had en concludeerde dat er wereldwijd 3,2 miljoen mensen zijn overleden aan covid19. Op een wereldbevolking van 7,7 miljard mensen is dat 0,41 % als ik goed gerekend heb. Maar dat is gebaseerd op cijfers tot maximaal 1 mei j.l.. Het dodenaantal door covid zal door uitbraken en situaties zoals in India nog flink stijgen.

Willen we graag massaal ontspannen om dit soort getallen te vergeten? Of simpelweg omdat we het zat zijn om met zo’n ‘klein’ percentage rekening te houden? Dat er naast doden ook nog flinke aantallen mensen chronisch vermoeid blijven of hun geur kwijt zijn of wat voor bijverschijnselen dan ook hebben, is in de cijfers niet goed terug te vinden.

Of heeft de behoefte aan ontspanning weinig of niets te maken met coronamaatregelen maar simpelweg met dat we allemaal homo ludens zijn?

Deelnemen aan kunst en cultuur is voor de spelende mens een noodzaak om goed te functioneren. We hebben kennelijk moeite met serieus blijven als we daarnaast niet ook allerlei ontspannende en speelse activiteiten kunnen ontplooien.

De veelzijdige kunstenaar Constant Nieuwenhuijs (1920-2005) omarmde het idee van de homo ludens en zag de belevingswereld van kinderen en mensen in primitieve culturen als de basis voor het uiten van gevoelens. Van hem is dit citaat: “Het kind kent geen andere wet dan zijn spontaan levensgevoel en heeft geen andere behoefte dan dit te uiten. Hetzelfde geldt voor de primitieve culturen, en het is deze eigenschap ook, die deze culturen een zo grote bekoring verleent voor de mens van heden die in een morbide sfeer van onechtheid, leugen en onvruchtbaarheid moet leven.”

We leven behalve in een periode waarin een virus ons leven beïnvloedt, in een tijd waarin steeds meer onrecht, leugens en andere onwaarachtigheden aan het licht komen.

Misschien hebben we daarom wel zoveel behoefte aan ontspannen vrij zijn wie we zijn, zonder ons (even) druk te hoeven maken over wat er allemaal aan vreselijks in de wereld, ook dicht om ons heen, gebeurt.

geo-engineering

Hooghartig de mens

waant zich geo-engineer

De natuur slaat terug

.

.

.

Artikel:

De zon een standje lager zetten

.

.

koud voorjaar

De struiken bloeien

maar bomen hebben het koud

en zijn nog bladarm

Natuurlijke producten

“Waarom heeft iedereen het over dit kurkumaproduct?” Een zin die moet opwekken om te klikken zodat je wellicht dit product gaat kopen. Reclame dus.

Hoezo hebben we een kurkumaproduct nodig? Of een kamille extract? Of een avocadozalfje? Of een afslankmiddel waar artisjokken in verwerkt zijn? Zouden we niet gewoon kurkuma aan ons eten kunnen toevoegen? Thee trekken van kamille? Avocado op ons brood smeren al dan niet met een plakje ham erop?

Het zijn zomaar een paar voorbeelden, de lijst van producten gemaakt van in de natuur voorkomende planten en vruchten is eindeloos.

O.a. de Europese Richtlijn voor Traditionele Kruidengeneesmiddelen verbiedt om op verpakkingen van natuurlijke kruiden te vermelden wat hun geneeskrachtige werking is. De vereniging tegen kwakzalverij staat te trappelen om je zwart te maken als je voorlichting geeft over de geneeskrachtige werking van kruiden. Maar al die ‘wondermiddeltjes’ waarin kruiden verwerkt zijn mogen dus wel?

De supplementen zoals al die ‘gezonde’ pillen en drankjes heten, vliegen als warme broodjes over de toonbank. Na de krachttraining moeten we supplementen tot ons nemen, weipoeder in een drankje verwerken en weet ik veel wat nog meer. Vroeger aten bodybuilders gewoon veel biefstuk om aan hun eiwitten te komen…

Als je ouder wordt moet je calciumtabletten gaan slikken, vitae pro voor je spieren en gewrichten, extra vitamine D ter ondersteuning van je immuunsysteem en zo nog het een en ander. Om met dat laatste te beginnen: het schijnt dat de ouder wordende huid minder goed in staat is om zonlicht in vitamine D om te zetten. Maar is niet het werkelijke probleem dat veel oudere mensen minder graag in de zon zitten en al helemaal niet meer in bikini? Die vitae pro is volgens consumentenprogramma’s helemaal niet bewezen als werkzaam, maar ik heb het toch een paar maanden uitgeprobeerd. Ja, ik had minder last van spieren en gewrichten, maar bleek dat ook op te kunnen vangen door verse (en in de winter gedroogde) brandnetel in mijn dagelijkse pot kruidenthee medicinaal mee te laten trekken. Mijn immuunsysteem wordt extra ondersteund door in diezelfde pot thee rozemarijn mee te laten trekken. En vooruit: omdat het coronavirus nog rondwaart wil ik wel een extra vitamine D pilletje slikken tot ik weer met blote armen naar buiten kan.

Ik denk dat het verbod om op verpakte kruiden te vermelden waar ze voor werken, voortkomt uit geldzucht. De industrie kan weinig verdienen aan natuurlijke ‘producten’. Daartoe wordt wat de natuur ons geeft bestempeld als natuurlijke grondstoffen en moet daar een ‘product’ van gemaakt worden waar dan een flinke prijs voor gerekend kan worden. De farmaceutische industrie is al een tijd de machtigste ter wereld. Artsen wordt vrijwel niets meer geleerd over de heilzame werking van gezonde voeding en over geneeskrachtige kruiden al helemaal niets. De kennis van natuurlijke geneeskrachtige kruiden is helaas nogal diffuus geworden. Je moet echt een beetje kennis van zaken hebben om op internet de juiste werking te vinden. Er zit veel kaf onder het koren 😉

Maar nadenken over en beginnen met natuurlijker leven kan iedereen.

Het is weer de tijd dat overal paardenbloemen bloeien. Pluk ze net boven de steel af, doe een handvol in een karaf water, laat een paar uur trekken in de koelkast en hupsakee, je hebt een heerlijk verfrissend watertje, dat ook nog eens de gal- en leverwerking ondersteunt en zo tevens helpt met ontgiften. Precies in de tijd van het jaar dat dat het meest zinvol is. In feite zorgt de natuur goed voor ons.

Prik feestje

Vaccineren tegen corona lijkt ondanks alle negatieve berichten over de vaccins voor veel mensen een feestje. Op social media laten mensen blij weten dat ze een prik hebben gekregen of gaan krijgen en hun digitale vriendjes feliciteren ze daarmee. Mijn eigen vrienden en kennissen laten ook aan de telefoon of als ik hen tegenkom graag weten dat ze gevaccineerd zijn. Sommige mensen hebben na de prik nergens last van, anderen zijn er een paar dagen moe of zelfs ziek van, een vriend heeft zelfs al twee weken hoofdpijn, maar het mag de pret niet drukken. Blij en opgelucht zijn ze dat ze eindelijk geprikt zijn.

Kennelijk waren ze banger voor corona dan ze lieten blijken. Of de campagnes hebben bij deze gevaccineerden duidelijk gewerkt, alle kritiek op de overheid ten spijt.

Maar waar zijn de gevaccineerden nou eigenlijk blij mee?

Ik lees vanmorgen in de krant dat je ook als je gevaccineerd bent nog steeds corona kunt krijgen en dan 5 dagen in quarantaine moet. Het voordeel van ingeënt zijn is dat je de ziekte minder ernstig gaat krijgen. Dat kan een groot voordeel zijn. Want tot je besmet geraakt bent met het covid 19 virus, is onvoorspelbaar hoe je immuunsysteem daarop gaat reageren. Niet alleen ouderen en kwetsbaren en mensen met onderliggende kwalen komen op de IC, daar liggen ook jongeren die vooraf bekend stonden om hun goede conditie.

Tot zover kan ik het allemaal nog volgen.

Wat ik niet kan volgen is als je de ziekte gehad hebt, je dan nog steeds een prik moet gaan halen.

Waarvoor dan?

Je immuunsysteem heeft klaarblijkelijk al gewerkt en je lichaam heeft antistoffen aangemaakt. Dat is toch ook het doel van het vaccin? Als je dat doel bereikt hebt langs natuurlijke weg is dat toch prima, zo niet beter?

Er wordt door overheden en gezondheidsinstellingen beweert dat als je de ziekte gehad hebt, je net zo kort beschermd bent tegen besmetting als met een vaccin, geschat wordt zo’n 6 maanden. Maar daar is geen enkel wetenschappelijk bewijs van.

In tegendeel, normaliter werkt je eigen immuunsysteem zodanig dat als het weerstand heeft opgebouwd, je immuunsysteem bij een volgende besmetting nog sneller en beter zal reageren.

Maar kennelijk vinden overheid en gezondheidsinstellingen dat je eigen immuunsysteem minder betrouwbaar is dan de vaccins.

Dat is op zijn zachtst gezegd vreemd.

Het is ook vreemd dat erover gedacht wordt dat je ‘straks’ tot van alles en nog wat toegang kan krijgen met een vaccinatie bewijs of het bewijs van een heel recente negatieve test, maar dat een verklaring/bewijs dat je minstens 3 weken geleden de ziekte gehad hebt, niet telt.

Of je wel of niet ingeënt wilt worden, is jouw zaak. Of je die beslissing nu baseert op een doktersadvies of je mate van vertrouwen in je eigen immuunsysteem, ik heb begrip voor wat je ook maar kiest. Nu of in de toekomst.

Maar dat ons in feite door overheden verteld wordt dat je beter op experimentele vaccins kunt vertrouwen dan op je eigen immuunsysteem, zelfs als dat bewezen heeft voor je te werken, gaat me te ver.

Het vertelt mij hoezeer we als mensheid vervreemd zijn geraakt van de natuur en ons eigen lichaam en in de waan verkeren van de maakbaarheid daarvan. Al het buiten wandelen tijdens de coronamaatregelen heeft daar kennelijk nog weinig tot niets aan veranderd,

Onderzoeken

Mijn energierekening was de afgelopen twee maanden hoger dan vorig jaar in dezelfde periode. Ik ben zo iemand die meteen gaat nadenken over verbanden. Het was winters weer geweest, maar kort daarna toch ook weer zo uitzonderlijk warm dat ik niet hoefde te stoken. Navraag bij vrienden en kennissen bevestigde dat we allemaal meer verbruikt hebben. Zou er een verband zijn met de lockdown? En niet te vergeten de avondklok waardoor iedereen thuis blijft? Om met zekerheid verbanden vast te kunnen stellen zou ik inzage in het verbruik van een grotere groep moeten hebben. Ongetwijfeld kunnen energiemaatschappijen dat aan de hand van cijfers.

Naar schatting krijgt een 1 op de 4 vrouwen op latere leeftijd problemen met hun maagsluiting. Het is een schatting, want er bestaat geen registratieplicht van dit probleem. De kwaal wordt vaak -onterecht- aangeduid als een scheurtje in het middenrif. Volgens mijn arts ontstaat dat vaak tijdens de overgang. De verslapping die dan plaats vindt in het lichaam zou er mee te maken kunnen hebben. Voor mezelf zag ik direct een verband met de buikspieroefeningen die ik tijdens de overgang in versterkte mate ben gaan doen. Er was zelfs een moment dat ik dacht dat er tijdens intensieve callanetics oefeningen iets knapte, precies op de plek van de maagsluiting.

Door de verslapping krijgen veel vrouwen tijdens de overgang een buikje en ik kan me voorstellen dat meerdere vrouwen net als ik dan aan intensieve buikspieroefeningen beginnen. Juist door die verslapping loop je dan een verhoogd risico op beschadiging van je maagsluiting. Maar dit is een vermoeden, het is nooit onderzocht. Om dit te onderzoeken heb je meer nodig dan cijfers, je zult de vrouwen met zo’n probleem moeten interviewen.

T.a.v. corona vaccins komt steeds de vraag terug of er wel of niet vooraf voldoende onderzoeken zijn geweest. Van bijwerkingen werd desondanks steevast ontkend dat het met het vaccin te maken kan hebben. Onderliggende kwalen zouden de oorzaken zijn van sterfgevallen en andere ‘bijwerkingen’. Maar nu wordt een specifieke batch van het AstraZenica-vaccin, ABV5300, een batch van 1 miljoen dosis, verdacht van het veroorzaken van bloedstolsels. De reacties daarop lopen ver uiteen. 17 landen ontvingen vaccins van deze batch, maar terwijl sommige landen waaronder Duitsland en Zweden doorgaan met prikken, stoppen anderen, waaronder Nederland daarmee. Er moet dus nader onderzoek komen, maar volgens het nationale medicijnagentschap wijst tot dusver ‘niets’ op bijwerkingen. De EMA deelt die overtuiging.

In een van de vele talkshows legde opiniepeiler Peter Kanne uit dat bij onderzoeken de vraag die je stelt bepalend is voor de antwoorden die je krijgt. Zelfs door het anders formuleren van de vraag krijg je al een verschil in antwoorden. Voorafgaand aan verkiezingen kunnen allerlei debatten en beweringen wellicht kiezers beïnvloeden. Opiniepeilingen kunnen ook beïnvloeden. Maar uiteindelijk zijn de stemmen bepalend. Dus is het gewoon afwachten tot de stemmen geteld zijn en de cijfers bekend worden. Dat is een weliswaar tijdrovend, maar eenduidig onderzoek.

Succes met stemmen!

Lenteverwachting

Magnolia vol

ongeduldige knoppen

verwacht lentedag

Niet stemmen?

Jaren terug werd er in verkiezingstijd op de muren in de stad gekalkt: “Stem niet, vecht zelf!” Eerlijk gezegd heb ik die kreet nooit goed begrepen. Want hoe vecht je dan? Ik houd bovendien helemaal niet van vechten. Dat laatste heb ik gemeen met veel mensen die ‘links’ stemmen. Maar ook linkse partijen hebben ingestemd met allerlei zogenaamde ‘vredesmissies’. Alsof het trainen van soldaten in andere landen bijdraagt aan vrede. Vechten, laat staan oorlog, lijkt me nooit een weg naar vrede. Maar dit alles terzijde, want het gaat nu over stemmen.

Vooral spirituele en links denkende mensen hebben soms de neiging om helemaal niet te gaan stemmen. Omdat het ‘toch geen zin heeft’ bijvoorbeeld. Of omdat je dan niet meedoet aan het politieke circus, de schijnvertoning of de leugenfabriek of wat dan ook het idee is dat je van de politiek hebt. Inderdaad, als je niet stemt, doe je nergens aan mee. Maar is dat gewenst dan?

De termen ‘links’ en ‘rechts’ zijn aan vernieuwing toe, populisten waren eerst per definitie rechts, maar je hebt nu ook zogenaamd linkse populisten. What’s in a name.

Het gaat om dat je zegt wat je doet en doet wat je zegt. Het gaat om wat we doen en vooral wat we op korte termijn gaan doen aan de bedreigingen die door de klimaatveranderingen op ons afkomen.

Wat ik mooi vond was een pleidooi van Ruben van der Meer. De tijd voor grappen is eigenlijk voorbij. Hij stond als bezorgde burger en dito vader op de zeepkist. “Ik stem voor onze kinderen,” besloot Ruben zijn betoog. Een zin die ik sedertdien steeds vaker hoor.

Aan het rechter spectrum van de politiek is nooit gebrek aan kiezers. Rechts heeft vertrouwen in de democratische rechtstaat. Als je vindt dat die anders georganiseerd moet worden dan de afgelopen 10 jaar onder Rutte, is dat juist een extra reden om te gaan stemmen!

De vermaakfabriek

Vraag jongeren en jong volwassenen wat ze het meeste missen nu, dan noemen er velen festivals en anders wel andere vormen van uitgaan. In de vijftiger jaren had je nog nauwelijks festivals. In de zestiger jaren waren het vooral de popmanifestaties die als nieuw fenomeen opvielen. Zoals de twee Flights to Lowlands Paradise in 1967 en 1968 in Utrecht, Woodstock in de VS in 1969 en de Nederlandse versie daarvan in 1970: het driedaagse Holland Pop Festival in het Kralingse Bos te Rotterdam.

Voor de coronacrisis begon was het aantal festivals in ons kleine landje al niet mee te tellen. Het festivaloverzicht van 2019 verwachtte dat jaar 19,5 miljoen bezoekers verdeeld over 1115 festivals in Nederland.

Ik vind het vreselijk wat er met de horeca ondernemers in Nederland aan het gebeuren is en mis eerlijk gezegd de mogelijkheid om een horecastop te nemen als keerpunt van mijn dagelijkse wandelingen met mijn hond, maar ik moest dus ineens denken aan hoe het ‘vroeger’ was. We zijn nu een beetje terug naar vroeger. Zo gaan we ter vermaak en ontspanning wandelen, iets wat door velen als suffig werd gezien, maar waarvan steeds meer mensen beseffen wat een zegen het is dat we meer contact met de natuur krijgen erdoor.

Vooral gezinnen met kinderen klagen over de drukte in huis en de moeilijkheid om thuiswerken te combineren met kinderen die zich vervelen en het thuis les geven is bepaald geen succes. Maar de ouders die er wel wat van weten te maken kom je in het nieuws niet zoveel tegen. Toch zijn er legio die genieten van alle tijd die ze nu hebben voor hun kinderen en het spelletjes doen aan de tafel is beslist herontdekt.

De moeder van mijn kleindochter van nog geen vijf vindt het maar niks dat de binnenspeeltuinen dicht zijn, maar dochter en kleindochter vermaken zich ondertussen prima in het park, bos of aan het strand en mijn kleindochter geniet van het helpen op mijn moestuin.

Het mooiste van alles vind ik dat zoveel mensen blijk geven meer tijd te besteden aan ‘naar binnen gaan’. En dat werd hoog tijd. Misschien werden we door al dat vertier buitenshuis daar teveel van afgeleid.

Het is opvallend dat juist nu steeds meer mensen gaan beseffen dat het echt misgaat met ons klimaat. Dat we als mensheid anders moeten gaan denken en handelen. Minder vermaak en meer naar binnen en eigen verantwoordelijkheid nemen zou wel eens het positieve effect van deze crisis kunnen blijken te zijn. Dat effect was en is hard nodig, willen we nog maar enigszins iets kunnen redden van alle uitstervende diersoorten, waarvan we er zelf ook een dreigen te worden.

De Romeinen wisten al “Geef het volk brood en spelen”(Panem et circenses) zodat het volk tevreden blijft en niet gaat morren. Je kon ook van tevoren voorspellen dat juist in verkiezingstijd veel maatregelen zouden worden opgeheven. Ineens is onze premier bereid on meer risico’s te nemen. 8 maart krijgen we vermoedelijk te horen dat de terrassen ‘onder voorwaarden’ weer open mogen. Volk weer tevreden.

Er is niks mis met genieten van wat het leven te bieden heeft. In tegendeel. Maar er is ook niks mis met blijven morren… Laat je niet zoethouden maar kom op voor de toekomst van je kinderen!

Onbezorgdheid

Een paar decennia geleden hadden mijn partner en ik een running gag als we weer eens zagen hoe iets tot in de puntjes geregeld was: “Daar is over nagedacht,” lachten we dan tegen elkaar. Toen was het nog leuk. Nu zijn veel zaken niet meer tot in de puntjes geregeld, maar overgereguleerd. Dat geldt voor particulieren, bedrijven en de overheid. Vanuit de behoefte aan alles in de hand houden, heeft de overheid zelfs een constante overbezorgde, wantrouwende houding ontwikkeld met uitwassen als de toeslagenaffaire tot gevolg.

Een volk krijgt de leiders dat ze verdient.

Ons volkje bestaat voor een groot deel uit controlfreaks die alles in de hand willen houden. We zijn vanuit wantrouwen calculerende burgers geworden. De digitale media helpen ons daarbij. We kijken niet meer naar de lucht als we overwegen naar buiten te gaan, maar op een app die vertelt hoe laat en hoe hard het gaat regenen en we worden sacherijnig als die app het fout heeft. We trotseren niet meer het weer maar krijgen codes rood, oranje en geel op ons afgevuurd.

Veel meesters en juffen zijn blij dat ouders nu niet meer de school in mogen. Het bemoeizuchtige en/of veeleisende gedrag van menig ouder vroeg veel tijd en tactisch vermogen van de leerkrachten.

We vaccineren kinderziektes weg en blijven alle gevolgen daarvan negeren of ontkennen en denken nu een pandemie onder controle te krijgen met een vaccin dat volgens recente bevindingen vermoedelijk niet langer bescherming biedt dan je eigen immuunsysteem ontwikkelt door het krijgen van het virus: ca 5 maanden.

We zijn zo overgeorganiseerd, dat we nauwelijks meer verschillen van hoe het in China toegaat. In China hanteren ze indoctrinatie, gewelddadige controle en recenter een door computers gestuurd sociaal puntensysteem om de bevolking onder controle te houden, hier zijn we vooral kuddevolk geworden door zelf om regulering te vragen. Onze leiders hoeven niet veel meer te doen dan angst te zaaien en hupsakee, we accepteren de zoveelste vrijheid inperkende maatregel.

Eerder trof deze column van Toine Heijmans me diep. Vanwege dit woord: onbezorgdheid. Onbezorgdheid, we waren het al kwijtgeraakt voor de corona crisis. Door die crisis leren zelfs jonge mensen af om onbezorgd door het leven te kunnen gaan.

Toch lijkt me éen van de meest probate middelen om gezond te blijven, onbezorgd kunnen genieten van het mooie dat het leven ons allemaal te bieden heeft. Liefst in vrijheid.