Verzorgingsstaat

Afgelopen zomer kwam terwijl ik door de stad fietste, een flard van een gesprek uit een op hoog volume staande radio tot me: “…afschaffing van de verzorgingsstaat” verstond ik. Niets meer en niets minder.
Ik dacht meteen “zie je wel”.
Wat we na de tweede wereldoorlog en vooral sedert de zestiger jaren hadden opgebouwd, is niet meer.
Het toverwoord bij die veranderingen was: marktwerking.
In 2006 werd het ziekenfonds afgeschaft. Achteraf lees ik bij evaluaties van die verandering in de zorgverzekering dat het nadeel van het oude systeem was dat er een tweedeling in de zorg was ontstaan. Nooit iets van gemerkt, noch toen ik ziekenfondsverzekerde was, noch toen ik als zelfstandige particulier verzekerd was. Voor dezelfde dekking ben ik nu meer kwijt in euro’s als toen in guldens en toen waren mijn twee kinderen nog meeverzekerd.
Het wordt steeds duurder en wat je er voor terug krijgt steeds minder. Sinds de marktwerking in de zorg volledig werd doorgevoerd in 2012 vliegen de prijzen nog meer de pan uit. Mensen die vroeger ziekenfondsverzekerden zouden zijn geweest zijn steeds vaker onvoldoende verzekerd en hun keuzevrijheid voor artsen, ziekenhuizen enz. wordt steeds verder ingeperkt. Terwijl de laagbetaalden geen geld meer hebben voor fysiotherapie, kunnen de rijken onder ons nog net als voorheen hun personal trainer aan huis laten komen.
De marktwerking is inmiddels voelbaar in alle zorgsectoren.
Wat er nog aan overheidstaken over is, is van de rijksoverheid verschoven naar de gemeenten. Hoe dat in jouw gemeente uitpakt hangt o.a. af van hoe rijk jouw gemeente wel of niet is. De verschillen tussen plaatsen in ons land zijn hier en daar ronduit schrijnend.
In alle organisaties die zorgtaken uitvoeren is het toverwoord naast marktwerking nog steeds bezuinigen.
Terwijl eigenaren en managers van particuliere organisaties nog steeds rijk kunnen worden van onze zorgpremies, zijn de mensen die het eigenlijke werk moeten doen of een paar jaar terug al ‘afgevloeid’ of van vast werk naar flexcontract gegaan en is hun inkomen te laag om zelf pensioenregelingen te treffen e.d.

Mijn vader verhuisde na de dood van mijn moeder een aantal jaren geleden naar een aanleunwoning bij een verzorgingstehuis. Eén van de voordelen die hij daar in zag was dat als hij minder voor zichzelf kon zorgen, hij dan makkelijk hulp kon krijgen. Dat blijkt nu hij 93 is en aan het dementeren ook inderdaad het geval. Maar bij die hulp hoorde ook dat er voor hem gekookt kon worden. Het huis had een leuke kantine annex recreatieruimte daarvoor, die in de tijd dat hij er woonde werd verbouwd tot een prachtig restaurant. Wat wij niet wisten was dat met die verbouwing de zorg voor warme maaltijden werd uitbesteed aan een particuliere organisatie.
Die hield het na een paar jaar voor gezien: het koken voor de bejaarde bewoners was niet rendabel.
Er wordt nu alleen nog om 12 uur een warme maaltijd verstrekt. Voor mensen als mijn vader is na alle langzaam uitgevoerde rituelen van het begin van de dag dan net de ontbijttijd geweest.
De marktwerking heeft weer toegeslagen.

Het woord verzorgingsstaat had een nare bijsmaak gekregen. Maar dat woord sloeg op veel meer dan de zorg voor onze zieken en zwakkeren. Met de zorg was weinig mis.
Behalve dan dat het te duur werd zeiden bestuurders. Maar het is sedert de marktwerking in de zorg zijn intrede deed echt niet goedkoper geworden.
Wat maakte die zorg nou steeds duurder?
De graaicultuur.
Dat was al tijden bezig. Zo herinner ik me de vader van een kennis die in de negentiger jaren een bedrijfje in thuiszorg begon en twee jaar later miljonair werd door het bedrijfje te verkopen.
In plaats van dit soort wantoestanden te veranderen en controles te verbeteren door de overheidstaken in de zorg meer aandacht te laten geven voor prijsbeheersing, is de prijsontwikkeling nu helemaal een speelbal voor de hebzuchtige jongens van de vrije markt. Zodanig dat, om maar wat te noemen de farmaceutische industrie nu zelf bepaalt of een geneesmiddel nog wel of niet betaalbaar is en hun graaiende collega’s bij de verzekeraars bepalen of u het onbetaalbare goedje nu wel of niet vergoed krijgt.
Het lijkt erop dat de kabinetten Rutte de graaicultuur alleen maar verder faciliteren.
In ieder geval is de tweedeling in de zorg groter dan ooit.

.

Advertenties