Daar praten we niet over

Ruben Jacobs vergelijkt in een artikel in Brainwash het uit de weg gaan van gesprekken over de dood met hoe we niet met elkaar praten over de klimaatverandering.
Ik hoor niet tot die ‘we’, maar daardoor herken ik ook zo goed de reacties op feestjes e.d. als je begint over hoe de mensheid het leven op aarde verpest, niet alleen voor een groot aantal dieren en insecten, die allen met uitsterven worden bedreigd, maar ook voor onszelf. Ook mensen zijn een diersoort.
Als ik er over begin zijn er altijd mensen die aanhaken en oh wat vinden we het samen erg… Maar doen we meer dan de feestgangers die al snel hun hoofd afwenden, al dan niet na gezegd te hebben dat er toch niets aan te doen is?

Ik weiger te geloven dat er niets meer aan te doen is.
We hebben de zure regen gestopt, freons verboden (die de voornaamste oorzaak waren voor de gaten in de ozonlaag), maar in de stad waar ik woon is de lucht een van de vuilste van Europa en toch wil de regering de snelweg die rond de stad loopt weer eens verbreden.
Actievoerders gaan na 36 jaar op herhaling, toen ook vele bomen werden gekapt voor diezelfde weg. Het bos is al lang geen bos meer, eerder een beetje groot uitgevallen park met boerderijen er omheen. Er wordt lacherig gedaan over die ‘oude knarren die zo nodig moeten’. Omdat de strijd toen door bizarre juridische procedures is verloren?
Waar blijven de protesten van de jongere generaties?
Moeten die te hard werken of zo?
Of geloven die niet in protesten?
Gaan die misschien al uit van een ontwrichte wereld zoals we die in ontelbare science fiction films geschetst hebben gekregen? Die toekomst is dichterbij dan we durven denken…
Recent had ik een lekker ‘youtube’ dagje. Allemaal muziek gezien van de jongere generaties. Ze hebben in de muziek frontmannen en -vrouwen genoeg, van rappers tot leadsingers van bijvoorbeeld Imagine Dragons die zeggen waar het op staat en er wordt massaal bij meegezongen, maar of dat helpt?
Er zijn veel jongeren die met goede ideeën voor de toekomst bezig zijn, maar of een betere toekomst nou echt van technologische oplossingen moet komen?

Het wordt tijd dat de dominantste diersoort op aarde NU haar verantwoordelijkheid neemt. En de verantwoordelijkheid van de soort begint bij het individu!
Begin eens met consuminderen en stop met zaken kopen die slecht zijn voor het milieu bijvoorbeeld omdat ze maar kort meegaan maar waar wel veel energie voor is gebruikt. Koop geen zaken uit China omdat die goedkoop zijn, geen kleding uit India en nee zelfs niet uit Engeland omdat die zo leuk zijn. Koop geen groente die niet lokaal is geteeld. Je hoeft in de winter geen sperziebonen uit Egypte of citrus uit Zuid-Afrika of Israël. Vrachtverkeer is een grootverbruiker van brandstof!
Vliegveld Lelystad zou er niet hoeven komen als er minder vrachtverkeer op Schiphol was en we ons zouden beperken met over de wereld reizen.
Geloof niet meer in de vrije wereldhandel en dito markteconomie.
Goed beschouwd heeft het protectionisme van Trump een milieuvriendelijk kantje 😉
Klaag als consument over slechte kwaliteit bij de leverancier of fabrikant.
Denk niet, het kostte maar een paar euro of ik verdien genoeg om weer een nieuwe te kopen… We produceren met elkaar ongelooflijke hoeveelheden afval. Voor die spullen zijn bomen gekapt of is aardolie gedolven of hebben ovens gebrand enz. enz..
Elke week weer verbaas ik me over wat er voor de vuilnisman klaar staat; spullen die verkocht hadden kunnen worden via Marktplaats, of weggegeven hadden kunnen worden via een weggeeftafel, gratis op te halen sites of recycle winkels.

De klimaatverandering is niet onze enige zorg. Maar er zou nog zo enorm veel ten goede kunnen veranderen in de wereld als we niet zo fatalistisch bezig waren en… wereldwijd niet steeds dommer zouden stemmen.
En ja, praat met elkaar over je zorgen. Vertel elkaar over wat je doet om het milieu te ontlasten.
Na mijn vorige column en die over siliconen in haarproducten heb ik veel persoonlijke reacties gekregen waaruit bleek dat veel vrouwen om me heen al jaren die producten met siliconen vermijden zonder dat er ook maar eentje iets tegen me gezegd had! Ik had jaren eerder met die milieuvijandige en haarbeschadigende troep gestopt als zij me hadden geïnformeerd!

In de zestiger jaren hadden we een slogan:
Verbeter de wereld en begin bij je zelf.
Ik zou een nog ouder gezegde er aan toe willen voegen:
alle beetjes helpen

Advertenties

Pen

Aan de rand van de stad komt een groep jongens me tegemoet fietsen over het fietspad. Ze dollen en joelen. Als ze net gepasseerd zijn hoor ik een jongen roepen: “Oh mijn pen!” Er volgt gelach en het groepje jonge tieners fietst door. De verliezer van de pen kijkt nog een keer achterom maar fietst dan ook door.
Ik zie de pen liggen op het fietspad.
Zo gaat dat dus, denk ik en na enige aarzeling loop ik een paar passen terug het fietspad op en pak de pen. Het is een blauwe Bic pen. Zulke pennen kocht ik, maar dan zwart schrijvend, voor mijn bedrijfje in per doos van 50 stuks voor een paar euro. Als het zo weinig kost is het je kennelijk ook niets waard. In mijn jeugd waren pennen duur en zou ik het niet in mijn hoofd hebben gehaald om die te laten liggen. Even los van dat we toen nog liefst met een vulpen schreven, vele malen duurder dan een ballpoint.
Maar ook nu zou ik het niet in mijn hoofd halen zo’n pen te laten liggen.
Zouden die jongens dan totaal geen besef hebben wat zo’n pen teweeg brengt in de natuur?
Ik geloof niet in de oplossing dat vervuilende zaken duurder moeten worden gemaakt.
Maar ik kan er met mijn pet niet bij dat de huidige jeugd geen moer lijkt te geven om hun leefomgeving. Ook volwassenen zie ik nog steeds slordig omgaan met hun afval.
Waar blijft de mentaliteitsomslag?
Wordt die bemoeilijkt omdat er nog steeds malloten zijn die de klimaatverandering pogen te ontkennen?

De pen schrijft prima.
Ik schrijf er o.a. mijn boodschappenlijstjes mee.
Dat doe ik op de achterkant van kassabonnen.
Want sedert de zelfscankassa’s in de supermarkt is de kassabon weer verplicht. Je hebt immers de code op die bon nodig om door het poortje naar buiten te kunnen.
Vernieuwingen zijn niet altijd goed voor het milieu.
Die zelfscankassa’s lijken handig, maar je verliest er een stukje persoonlijk contact door. Contactloos slaat niet meer alleen op betalen.
Het lijkt me de vervreemding van onze leefomgeving alleen maar in de hand te werken.

.

Sterfelijkheid

Met je verstand weet je natuurlijk, ooit ga je dood.
Maar kun je je daar wat bij voorstellen?
Kun je je echt voorstellen dat je er op een dag niet meer bent?
Voor je gevoel ben je er, oneindig.
Hoe meer je in het hier en nu leeft, hoe sterker dat gevoel lijkt te zijn.
Spiritueel georiënteerde mensen denken dat het komt omdat je in wezen ook onsterfelijk bent. Je ziel, je goddelijke vonk, hoe je het ook noemt, leeft voort en aangezien dat de wezenlijke motor van je bestaan is, voel je je zelf onsterfelijk.
Het is een mooie verklaring die ik graag wil geloven.
Maar als ik doodzieke mensen zie vastklampen aan het leven ga ik daar behoorlijk aan twijfelen.
Ik behoor tot de leeftijdscategorie waarbij het wegvallen van mensen waar je een groot deel van je leven mee optrok vaak voorkomt. Ik zie en hoor dus nogal eens van alles over die doodstrijd. Vooral bij mensen die ‘de’ diagnose krijgen. Dat zijn de meesten, want inmiddels gaat een op de drie Nederlanders dood aan kanker.
De eerste reactie is vaak ongeloof. Ineens blijk je toch echt sterfelijk.
Gisteren belde weer een vriend dat hij slecht nieuws had.
In december begon hij voor het eerst ergens pijn te krijgen en de afgelopen drie weken was hij voor allerlei onderzoeken 12 keer in het ziekenhuis. Morgen komt de uitslag, maar eigenlijk weet hij die al, want op een MRI-scan waren op zijn hele lichaam ‘vlekken’ te zien.
Voor hem geen chemo’s en bestralingen, daar gelooft hij niet in. Maar hij slikt o.a. speciaal geconcentreerde kurkuma en gaat proberen zoveel mogelijk van de laatste fase van zijn leven te genieten. Zijn stem klonk broos, hij kan het nog nauwelijks geloven en.. heeft al morfine.
Ik op mijn beurt kan nauwelijks geloven dat ik hem binnenkort vermoedelijk voor de laatste keer ga zien.

Wie nog gelooft dat kanker een ziekte is die tussen de oren ontstaat zou ik willen wijzen op dat Nederland behoort tot de landen met de meeste kankersterfte binnen Europa. De helende reis van Brandon Bays wordt daarmee een weg die voor kanker bijna niet meer opgaat. Het tempo waarmee in Nederland de ziekte zich vaak ontwikkelt sluit het helen door zo’n innerlijke reis meestal uit.
Onze lucht is vuil, ons water is vuil, ons voedsel deugt niet en het barst van de straling!
Waarom protesteren we daar zo weinig tegen? Op de oude manier of op de nieuwe liefdevolle manier?

Misschien dat je eerst ziek moet worden om te geloven dat je dood gaat.
Misschien moet je eerst ervaren dat je aan kanker doodgaat voor je begrijpt hoe vervuild onze leefwereld is.
Als dat al zo moeilijk is, wordt ook begrijpelijk waarom we zo gelaten reageren op de klimaatverandering en andere grote rampen in de wereld ten gevolge van hoe we omgaan met ons leefklimaat.
Ik zie steeds vaker al dan niet wetenschappelijk onderbouwde artikelen die proberen uit te leggen dat onze hersenen niet geschikt zijn voor bewustzijn van gevolgen op de lange termijn. We kunnen ons niet zodanig een voorstelling maken van rampen die over tien of nog meer jaar kunnen gaan plaatsvinden dat we ernaar gaan handelen.
Misschien moeten we eerst grote massale rampen meemaken voor we geloven dat het echt fout gaat…

Mijn zieke vriend zei: “Misschien is het wel goed dat ik nu ga. Dan kan ik als er massale sterfte komt, jullie helpen opvangen.”

Brein

De Aarde overleeft ons wel. Die opvatting hoor ik steeds vaker door iemand hardop gezegd worden. Of lees ik in artikelen, zie ik op filmpjes enz. Doorgaans staat deze visie in relatie tot een andere: de mensheid overleeft zijn eigen vervuiling niet.
In de 70- en 80-er jaren van de vorige eeuw was ik o.a. werkzaam als milieu activistisch journalist. Meestal ging het over milieurampen, maar soms kwam ik toe aan meedenken over langere termijn visies. Uiteraard deed ik dat vooral door mensen daarover te bevragen. Op een gegeven moment kwam steeds opnieuw het jaartal 1982 te voorschijn. Als een soort keerpunt, het moment in de geschiedenis waarop voldoende milieumaatregelen genomen moesten zijn om allerlei processen zoals het opwarmen van de Aarde nog omkeerbaar te laten zijn. 1982 ging voorbij zonder die maatregelen, net als 1992 en 2002.
In diezelfde tijd werd het steeds meer mode om vooral positief te denken.
In dat positieve denken hield ik mezelf voor dat er wellicht nog wel een oplossing kwam. Ik wilde geen doemdenker zijn dus bleef ik vooral positieve oplossingen aandragen. Er kwamen toch steeds meer windmolens, elektrische auto’s? Dat zonnepanelen effectiever, goedkoper en milieuvriendelijker kunnen zijn riep ik nog wel van tijd tot tijd maar de rest van de tijd vergat ik dat maar.
Maar nu is de opwarming een feit dat niemand meer durft te betwisten, het uitsterven van planten en dieren evenzo. Het uitsterven van gewervelde dieren gaat harder dan wetenschappers hadden voorspeld. De mens is ook een gewerveld dier. Dus de pessimistische toekomstvisie waar ik dit artikeltje mee begon is niet zo vreemd.
En nog steeds verandert er weinig. In een artikel over de emissies van de luchtvaart (Volkskrant bijlage Vonk 27 juni) wordt uitgelegd dat alle winst die bereikt wordt met milieu maatregelen om de CO2 uitstoot te verminderen teniet gedaan wordt door de luchtvaart. Citaat: “Sinds 2012 moeten voor de CO2-uitstoot voor alle vluchten in het luchtruim van Europa uitstootrechten worden gekocht in het emissiehandelssysteem ETS. De theorie is dat alle broeikasgasuitstoot van fabrieken, huizen, auto’s, elektriciteitscentrales, vliegreizen en dergelijke op deze markt wordt verhandeld”. Er is een levendige handel in emissierechten, maar aangezien de luchtvaart ook in dat pakket zit en nauwelijks wordt belast, kan de luchtvaart blijven groeien en blijft de CO2 uitstoot in totaal hetzelfde. Zo bezien mogen we blij zijn met de stichting Urgenda en die wijze rechters die de staat willen verplichten de broeikasuitstoot veel effectiever te verminderen. Maar de Nederlandse staat kan dat niet alleen.
Sterker nog de machthebbers in de wereld kunnen het niet zonder dat wij burgers zorgen voor draagvlak.
Dat blijkt een moeilijke kwestie. Dat schijnt te komen door ons brein. Onze hersenen zijn niet gebouwd om klimaatverandering te zien als bedreiging legt Harvard professor Daniel Gilbert uit. We schijnen het beter te doen door te leven in het hier en nu. Net als wat al die positief denkers ons al decennia vertellen.
Een mooi citaat uit dat artikel: “We zijn inhalige, kleine stukjes ongeduld.”
Ik heb het altijd al gezegd: de hebzucht regeert.
De in het hier en nu levers en positief denkers hebben echter nog een voordeel: Hun hersenen zijn getraind. Zo’n positivo reageerde op Facebook: “Nou..mijn hersenen snappen anders prima dat dat (klimaatverandering) gebeurt als het zo doorgaat.”
Misschien is er toch nog hoop….