Verdeeldheid creëren

Onze samenleving is in betrekkelijk korte tijd een stuk minder relaxt geworden. Voor de oorzaak wordt vaak naar immigranten verwezen, maar ik denk dat het veel genuanceerder ligt dan populistische politici ons willen doen geloven.
Buitenlanders roemen nog steeds de relaxte aard van de Nederlandse bevolking, maar toeristen zijn kennelijk anders dan mensen die hier komen wonen. Wellicht hebben toeristen voor dat ze geld in het laadje brengen.
Ik heb altijd geleerd dat een goed voorbeeld goed doet volgen. Kennelijk zijn we niet meer in staat om het goede voorbeeld te zijn.
We hebben het steeds drukker gekregen en vermoedelijk zijn veel mensen daardoor minder relaxed.
En als je gestrest bent is het met je verdraagzaamheid vaak slecht gesteld.

Maar er is nog iets. Er wordt sinds 9/11 overal in de wereld angst gezaaid. Het lijkt een onderdeel van een verdeel en heers politiek van (rechtse?) politici en regeerders. Het trieste is, dat deze politiek goed lijkt te werken en wel in alle lagen van de bevolking en bij alle bevolkingsgroepen.
Wie angstig is, heeft behoefte aan mensen om zich heen die je kunt vertrouwen. Wat vreemd is wordt argwanend bekeken.

Sociale media krijgen de schuld van dat mensen vooral in meningen denken, in voor en tegen iets zijn i.p.v. compromisdenken. Nog niet zo lang geleden was ons zgn. poldermodel een voorbeeld voor heel de wereld. Maar deze politiek van compromissen sluiten is naar de schroothoop verwezen en in plaats daarvan kwamen de politici die goed waren in oneliners. Nu is de grootste partij een club mensen geworden die ook heel beperkt denkt maar er een sausje van welbespraaktheid overheen gooit. Met veel mooie woorden bepleiten ze fascistische idealen van een ‘boreale’ samenleving. Allerlei niet witte groepen in de samenleving haasten zich deze week om te vertellen dat het beeld dat geschetst wordt van onaangepaste immigranten niet klopt. In tegendeel, de ruime meerderheid van hen past prima in de Nederlandse samenleving. Het beeld dat de angstzaaiers, vaak geholpen door de media, schetsen van niet aangepasten, betreft in de praktijk meestal rebellerende jongeren of geflipte personen.
Rebellerende jeugd is van alle tijden, mafkezen, gevaarlijk en ongevaarlijk, eveneens. Die laatste categorie groeit echter wel. De hoge eisen die de maatschappij stelt aan mensen speelt daarbij een rol. We moeten steeds harder werken en apparatuur en organisaties worden steeds ingewikkelder. Door de complexiteit van apparatuur groeit de noodzaak van specialismen, wat makkelijk kan leiden tot eenzijdige kennis en focus. De toenemende bevolkingsdruk overal in de wereld en de manier waarop de economie is georganiseerd zorgen voor een schaalvergroting die organisatiestructuren complexer maken dan ooit, wat gevoelens van vervreemding in de hand werkt.
Het wordt bij dit alles steeds moeilijker om in het gareel te lopen.
Als je dan ook nog niet vertrouwd wordt, je achternaam voldoende is om moeite te hebben met werk vinden en meer van dat soort discriminatoire zaken, zoek je vanzelf je veiligheid binnen je eigen groep.

Al vele jaren kom ik geregeld met een hond bij de grote hondenspeelweide in het Wilhelminapark. Eén van de leuke dingen daaraan vond ik dat alle mensen ongeacht rangen, standen en type hond bij elkaar stonden en elkaar met raad en daad bijstonden over hun honden.
Met mijn nieuwe hond, of eigenlijk al met die ervoor, zie ik daar verandering in komen. De verandering blijkt de laatste tijd in te houden dat er twee groepen ontstaan. Ze staan ver van elkaar verwijderd aan de lange kant van de speelweide.
De tweedeling gaat hier over verschillende tegenstellingen:
-arm en rijk;
-mensen die een hondenuitlaatservice inschakelen en zij die dat niet doen;
-mensen die de commando’s van de hondencursusgever hebben overgenomen en zij die proberen echt hun hond te begrijpen;
-mensen die over de kleine dingen in het leven praten en mensen die de wereldproblemen bespreken;
en als ik even doordenk kan ik wellicht nog meer tegenstellingen opnoemen.
Persoonlijk vind ik het wel interessante groepsprocessen om te zien welke gemeenschappelijke noemers elkaar opzoeken. Tegelijkertijd vind ik het een treurigmakende ontwikkeling. Nog even en ik moet kiezen bij welk groepje ik ga staan. Maar ik wil niet kiezen. Mijn hele leven al ga ik om met mensen van alle rangen en standen, ik praat met daklozen en directeuren, met hondenbezitters en hondenhaters. Ik ga niet kiezen. Ik kan er voor kiezen om minder naar het park te gaan. Maar de vraag is of dat een keuze zou zijn, of het gevolg van een proces van uitstoting.

Advertenties

Normale Nederlanders

Rutte heeft nu al meer dan eens gezegd dat hij een minister-president is voor ‘normale Nederlanders’.
Daarmee geeft hij dus aan dat hij er niet voor alle Nederlanders is. Sterker nog, maar voor een klein groepje. Want wie is er normaal?
Als je het op deze manier hebt over normale Nederlanders geef je in feite aan dat er ook abnormale mensen in Nederland wonen. En wie zijn dat dan? Immigranten? Mensen met een uitkering?
Over wat normaal en abnormaal is kun je eindeloos debatteren. Ik houd het er op dat als iemand het heeft over ‘normale’ mensen hij/zij zichzelf tot norm verklaart.
Nou dan is het met Rutte helemaal duidelijk wie hij bedoelt met normale mensen: de elite met hoge inkomens. Dat zie je ook terug in het regeerakkoord waarvan ministers, staatssecretarissen en andere politici van de andere drie partijen in het kabinet zich uitsloven te vertellen dat de geplande aanpak en maatregelen echt voor iedereen zijn, dat we er echt allemaal op vooruit gaan.
Ik geloof er niets van.
De ingewikkelde constructie van eerst de lage btw verhogen van 6 naar 9 % en dan via inkomstenbelasting er toch op vooruit gaan klopt namelijk van geen meter. Dat geldt alleen voor mensen met een baan. Dat zullen dus wel normale mensen zijn volgens de normen van VVD-er Rutte.

Normaal is een woord met een oordeel.
Veel mensen barsten van de oordelen en vooroordelen.
Zo schijnen veel mensen met een hoog inkomen te denken dat mensen met een laag inkomen dom zijn. Als een kind met ouders met een laag inkomen hoge cijfers haalt en naar het atheneum zou kunnen, vinden mensen het kind vaak een ‘buitenbeentje’. Hoezo?
Weet jij die dat kind een ‘buitenbeentje’ noemt hoe slim de ouders zijn? Misschien hebben ze wel bewust gekozen om liever een ‘klein’ leven te leiden i.p.v. meedoen aan de ‘ratrace’. Misschien blijft die moeder wel thuis omdat ze de opvoeding niet aan anderen wil overlaten omdat ze carrière minder belangrijk vindt dan haar kind een goede opvoeding geven.
Een helaas jong overleden vriend van mij kreeg aan het eind van wat toen nog lagere school heette een schooladvies voor hbs, dat zou nu atheneum heten. Maar zijn vader zei dat hij naar de lts moest. Want “er komen geen witte boorden criminelen in mijn gezin!” zo zei die vader dat.
Het was een andere tijd, andere generatie. Maar ik vraag me af of dat soort opvattingen niet nog steeds voorkomen en een deel zijn van wat nu heet ‘de tweedeling’ in de samenleving.
Als tiener maakte ik me enorm druk over het gezegde ‘als je voor een dubbeltje geboren bent, word je nooit een kwartje’.
Ooit waren we bezig met onderwijs zo in te richten dat iedereen gelijke kansen kreeg. Zodanig zelfs dat je als zoon tegen je vader in kon gaan met hulp van je meester als je echt liever naar de hbs wilde.
Maar dat gebeurde niet vaak. Omdat jonge mensen wel heel sterke karakters moeten hebben om zich aan hun milieu te ontworstelen. Als kind kijk je op tegen je ouders en als die vinden dat beroepsonderwijs goed voor je is, waarom zou je daar dan tegenin gaan?
Het omgekeerde kwam en komt in toenemende mate ook voor: een kind met advies voor beroepsonderwijs dat van ouders per se een kennisweg moet volgen, minimaal via de mavo, liefst havo of hoger. Met alle problemen van dien.
De Mammoetwet die in 1968 werd ingevoerd in het onderwijs wilde echt zorgen voor gelijke kansen ongeacht milieu, o.a. door de keuze voor het soort vervolgonderwijs minimaal uit te stellen tot na een brugklas. Ook de doorstroming van het ene naar het andere onderwijs werd verbeterd.
Die Mammoetwet is door rechtse politici steeds verder uitgekleed.
Zoals rechtse politici ook de zorg steeds verder hebben uitgekleed. De eigen bijdrage voor de zorgverzekering wordt tot 2021 bevroren op 385 euro. Dat is geen ‘cadeautje’ waar mensen met lage inkomens op vooruit gaan. Dat is vasthouden aan een maatregel die de tweedeling in de samenleving alleen maar vergroot.
Maar ja, hoe kun je anders nog normale Nederlanders van anderen onderscheiden?